De dijk beschermt Nederland. Waarom betaalt Noord-Groningen zoveel?
Dries Zwart, Statenlid. 19-11-2026
Bijna 800 euro per jaar aan waterschapslasten. Dat betaalt een gezin met een koopwoning van 477.000 euro volgend jaar bij Noorderzijlvest als de voorgestelde verhoging van 9,9 procent doorgaat. Dit jaar betaalt dat gezin volgens de krant 710 euro. Een vergelijkbaar huishouden bij Hunze en Aa’s betaalt dit jaar ongeveer 550 euro. Je hoeft Groningen dus niet uit om te zien wat je postcode uitmaakt.
Noorderzijlvest noemt de Lauwersmeerdijk, de rioolwaterzuivering bij Gaarkeuken en het gemaal bij Zoutkamp. Dat werk moet gebeuren. Het waterschap moet grote investeringen over relatief weinig inwoners verdelen. Dan wil ik wel weten waarom we de rekening zo verdelen. Zijn die investeringen alleen van belang voor het noordelijk deel van Groningen? En heeft de rest van Nederland er echt geen belang bij?
Ik heb namens de Partij voor het Noorden in Provinciale Staten meer dan eens voorgesteld om Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s samen te voegen. We hebben nu twee hoofdkantoren en twee directies. Hoeveel werk doen ze dubbel? Reken ook het wagenpark en de verdere logistiek mee. Er wordt al veel samengewerkt. Gelukkig. Maar wat kan anders als beide waterschappen echt 1 organisatie zijn en wat merkt de inwoner dat op zijn aanslag? Onderzoek dat tenminste.
Ik wil het waterbeheer onder provinciaal bestuur brengen. Provinciale Staten stellen de kaders en controleren. Gedeputeerde Staten voeren uit en leggen verantwoording af. Met Drenthe en Fryslân maken we afspraken over het waterbeheer, want water houdt zich niet aan provinciegrenzen. Dan kunnen we in de Staten in het openbaar bespreken waar huizen kunnen komen, hoeveel ruimte water, landbouw en natuur nodig hebben en wat we daarvoor overhebben. Provincie en waterschappen hebben immers nu al sterk met elkaar te maken.
Ook na een fusie blijft de vraag wie de rekening betaalt. Onze dijken beschermen woningen, landbouwgrond, wegen, havens en bedrijven. Kijk naar de Eemshaven. Die is belangrijk voor de energievoorziening van heel Nederland. Als daar iets stilvalt, merkt de rest van het land dat ook. Ook Defensie heeft Groningen in het vizier. Een spoorlijn in het water valt letterlijk in het water. Wanneer het Rijk hier ruimte nodig heeft, heet dat nationaal belang. Een dijk beschermt ook het spoor, de wegen en de energievoorziening. Als het Rijk die voorzieningen van nationaal belang vindt, hoort de bescherming ervan dat ook te zijn. Laat dat belang dan ook meewegen als de rekening voor de bescherming van die ruimte op tafel ligt.
Mijn voorkeur is landelijke middeling van de waterschapslasten. Begin met de kosten van de grote dijken. Als de dijken in Groningen doorbreken, houden ook Fryslân en Drenthe het niet droog. Bekijk vervolgens welke kosten redelijkerwijs in de regio thuishoren en welke we breder kunnen delen. Als Den Haag landelijke middeling afwijst, laat dan doorrekenen wat grotere gebieden opleveren. Boven en onder de grote rivieren is één mogelijkheid. Kijk vooral welke gebieden samen beschermd worden en wie daar economisch van profiteert.
Op 25 november bespreekt Noorderzijlvest de verhoging. Ik wil dat we in Groningen de samenvoeging serieus laten doorrekenen en dat Den Haag werk maakt van een eerlijker verdeling. Wie op de bescherming van onze dijken rekent, mag ook meebetalen.
Voor mij is de vraag uiteindelijk eenvoudig. Draagt dit besluit bij aan gelijke kansen? Niet alleen ongeacht je leeftijd, maar ook ongeacht je postcode. Dáár begint voor mij goed bestuur.
Dries Zwart, Statenlid.
