Algemene beschouwingen Partij voor het Noorden
door Partij voor het Noorden statenfractie Groningen
Samenwerking of niet?
Recentelijk waren er twee onderwerpen waarover binnen het Noorden van mening werd verschild.
(1) de exploitatie van aardgas van onder de Waddenzee. Was er, wat de exploitatie van het Waddengas betreft, een duidelijk noordelijk front tegen die winning, daarna viel die eenheid uiteen. De provinciale staten van Groningen koos de opstelling “geen gas exploitatie vanwege de mogelijke risico’s voor het milieu”. Het kabinet bood ondertussen € 500 miljoen voor een in te stellen Waddenfonds. En toen viel het CDA in Fryslân om. Vanwege die centen, maar vooral ook vanwege hun binding met Balkenende. En lachen dat ze doen in Den Haag...
(2) de Zuiderzeelijn. Ook zo’n schimmige zaak, zeker voor de burgers. Het gaat om een snellere verbinding per spoor of zweefbaan tussen Groningen en A’dam / Schiphol. In Friesland zag men van stond af aan die zweeftrein niet zo zitten. Dit thema speelde, in tegenstelling tot in de provincie Groningen, in Friesland een belangrijke rol in de Statenverkiezingen. Ook tijdens de collegeonderhandelingen in Friesland speelde deze kwestie een belangrijke rol.
Uiteindelijk heeft de Friese politiek het recht geclaimd om een referendum over dit onderwerp te mogen organiseren, waarbij, bij een duidelijke afwijzing door de Friese bevolking, Friesland zonder verdere consequenties af zal mogen haken. Welnu, de andere partners in het Zuiderzeelijn project hebben deze opstelling geaccepteerd. Wat daarmee dreigt, is chaos en onderlinge ruzie in de noordelijke verhoudingen.
En waarom heeft de stuurgroep Zuiderzeelijn eigenlijk niet het lef gehad om de bevolking van alle provincies en gemeenten echt volop te betrekken bij de ontwikkeling van deze nieuwe infrastructuur en hen ook een stem gegeven in de definitieve besluitvorming?
Blijft het regionaal beleid overeind?
In een recente brief aan de algemeen bestuursleden van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), lijkt het dagelijks bestuur zich neer te leggen bij het onvermijdelijke: de koersverandering van kabinet en Europese Commissie. Aanbevolen wordt te zoeken naar nieuwe wegen om de potenties van Noord-Nederland niet verloren te laten gaan. De Partij voor het Noorden onderschrijft dit realisme en acht het inderdaad nodig dat Noord-Nederland een nieuwe positie ten opzichte van Den Haag ontwikkelt.
En toen was er plotseling de actie van het SNN om te demonstreren tegen staatssecretaris Van Gennip. Dus toch geen acceptatie? En dat nota bene onder de Lubberiaanse leuze: “geef het Noorden de kans het werk af te maken”. De Partij voor het Noorden is het faliekant oneens met dat “afmaken”. Er is een blijvende, permanente inspanning nodig om de regionale sociaal-economische ontwikkelingen in dit landsdeel in goede banen te leiden. En als Den Haag afhaakt, betekent dat, dat Noord-Nederland meer als zelfstandige regio zich zal moeten bekommeren om de groei en bloei van het eigen gebied.
Dan moeten we een eigen kijk ontwikkelen op de toekomst. Misschien moeten we onze positie dan minder definiëren als overloopgebied van de Randstad, maar meer als een interessante Europese regio die de vleugels wil uitslaan. Uitgaande van de eigen economische bedrijvigheid moeten nieuwe ontwikkelingskansen worden gezocht. Nodig is daarbij een structurele financiering van een dergelijk beleid. Dat kan gevonden worden als het rijk Noord-Nederland een eigen belastinggebied zou gunnen (vergelijk de situatie in Schotland) en/of als het rijk het Noorden structureel een deel van de aardgasbaten voor bovenstaand doel zou doen toekomen.
Perspectief
Hoe gaat het met Noord-Nederland? Redelijk goed, als je de verhalen rondom het regionaal beleid moet geloven. Dat gaat tegenwoordig overigens vooral om economische zaken. Toch blijkt het gevoerde beleid niet altijd het verwachte effect op te leveren. Zo was het International Business Park Friesland bij Heerenveen een dikke miskleun, zo erkent iedereen nu.
En gaat het wel zo goed? De langzame teloorgang van het Philips-concern in het Noorden is een illustratie van het wegvallen van veel industriële werkgelegenheid. En ook voor de landbouw geldt, dat het aantal mensen dat in die sector werkzaam is, gestadig blijft dalen.
Richard Florida, een regionaal econoom, publiceerde in 2002 een boek, getiteld: ‘the rise of the creative class’. Hij wijst op een trend waarbij grotere bedrijven in toene-mende mate die bevolkingsconcentraties met een vestiging vereren, waar sprake is van een grote concentratie van leden van de ‘creative class’ (wetenschappers, innovatieve ondernemers, architecten, schrijvers, musici, enz.) kortom, “een klasse van vrij bewegende individuen die hun geld verdienen met het vermogen nieuwe ideeën te genereren en te implementeren.” Als hij gelijk heeft, is het investeren in cultuur, wetenschap en techniek dus het meest verstandige regionale beleid dat je je kunt voorstellen.
Doe je dat, dan zal dat zeker, relatief gezien, een concentratie op de stedelijke gebieden in het Noorden betekenen. Deze nieuwe impuls voor het regionaal beleid, ontbreekt vandaag de dag nog in de ideeën over de kansrijke sectoren en het aanbevolen regionaal beleid. Iets om aan te werken?
En dan is er ook nog het verbreden van onze horizon. Ons inziens zal samenwerking van geheel Noord-Nederland met Ostfriesland, ons extra bewust maken van het eigen culturele erfgoed. Dat zou zeker ook aanleiding kunnen zijn om nieuwe, gezamenlijke kansen te formuleren. We kunnen ons, mede daardoor geïnspireerd, op termijn mogelijk tot een waardevolle en waarachtige Europese regio ontwikkelen.
Groningen, 8 september 2004
Statenfractie Groningen
|
