Collegevorming
door Teun Jan Zanen In het eerste beraad van de voorzitters van de in de Provinciale Staten vertegenwoordigde partijen, het zogenaamde seniorenconvent, werd besloten om de collegevorming te starten met een ‘openbare informatieperiode’. Het idee van Groen Links, ondersteund door de Partij voor het Noorden, om een informateur te benoemen werd niet opgevolgd.
De eerste bijeenkomst van die openbare informatie, op 18 maart, was tevens bedoeld om maatschappelijke organisaties de kans te geven de voor hen belangrijkste zaken voor een toekomstig collegeprogramma nog even aan te stippen. Een flink aantal organisaties maakte van die mogelijkheid gebruik.
Na die parade voerden de politieke partijen alle kort het woord. Zij etaleerden ten overstaande van elkaar nog eens de essentie van hun verkiezingsprogramma’s.
Een week later traden de fracties opnieuw in het krijt. Nagegaan werd op welke punten min of meer overeenstemming bestond tussen alle partijen en op welke punten er sprake was van onderlinge verschillen.
Als punten van overeenstemming werden genoemd het maken van een collegeprogramma op hoofdlijnen, de noodzaak van het gebiedsgericht werken van de provincie, de mogelijkheden van het POP (Provinciaal Omgevingsplan) voor het leveren van maatwerk door middel van gebiedsuitwerkingen, de beschikbaarheid van provinciaal geld voor Kolibri (het regionale openbaar vervoer), het leggen van nadruk op revitalisering van bedrijfsterreinen, het creëren van multifunctionele centra in de dorpen, het inzake jeugdzorg/onderwijs nadruk leggen op VMBO en preventie, ondersteuning van biologische landbouw en brede steun voor de zorg.
De meningen van de partijen verschilden enigszins over de noodzaak om het POP al dan niet aan te kunnen passen, het belang van windenergie, een college op smalle of brede basis, opcenten op de motorrijtuigenbelasting omhoog of niet, de provinciale bijdragen in het behoud van WIW/ID-banen, besteding van de opbrengsten van de te vervreemden Essent-aandelen, de samenwerking in SNN-verband, voorfinanciering van aankopen in het kader van de economische hoofdstructuur, de recente besluiten inzake de waterberging, de magneetzweefbaan en de Zuidtangent.
Met de bovenstaande zaken in het achterhoofd konden de partijen vervolgens de eerste stappen zetten op weg naar het vormen van een nieuw college van gedeputeerde Staten.
Mijn, publiekelijk uitgesproken redenering was als volgt:
De VVD heeft dik verloren en behoort dus niet terug te komen in het college. De PvdA heeft drie zetels gewonnen en behoort als dominante partij in de Staten in het college thuis. Een links college (PvdA, Groen Links, SP) behoort tot de mogelijkheden en is interessant voor het politieke debat in de Staten. Het steunt evenwel op slechts een meerderheid van één stem en is daardoor wellicht te instabiel. Dan komt een college PvdA-CDA in zicht. Het CDA won één zetel. Samen hebben die twee partijen 32 van de 55 zetels (PvdA 20 en CDA 12). Die kunnen dus prima samen een college maken. Maar dat zou leiden tot een college waarin het CDA min of meer de gevangene wordt van de PvdA en de PvdA al gauw een verwijt van arrogantie kan krijgen. Een derde partij er dus bij. Welke? Niet de VVD dus. Mogelijk Groen Links (al hebben die een zetel verloren en zijn ze toch wellicht wat te wispelturig voor het CDA). De Christenunie lijkt voor zowel PvdA als het CDA geen optie (en verloor bovendien een zetel). De SP (met overigens één zetel winst) is te rigoureus links en D’66, die een zetel verloor, acht zichzelf te klein om mee te doen. Resteert nog de Partij voor het Noorden, al is die verhoudingsgewijs wel erg klein (maar wel met twee zetels winst!).
De conclusie van het debat op 26 maart werd uiteindelijk: PvdA en CDA willen nagaan met welke derde partij zij een college zouden kunnen gaan vormen. Beide spreken hun voorkeur uit voor Groen Links. En Groen Links wil maar wat graag.
Of het met Groen Links lukt, is nog maar de vraag. Intern zouden nog best de nodige blokkades kunnen ontstaan. Lukt het niet, dan wil het CDA alsnog kijken naar VVD-deelname, ondanks het forse verlies van die partij. In dat geval zou voor de PvdA mogelijk de Partij voor het Noorden alsnog opnieuw in overweging kunnen worden genomen. Je weet maar nooit.
De gesprekken zijn nu, telkens bilateraal, gaande. We houden u op de hoogte.
|
