Gepubliceerd op:

Nieuwsbrief 45Groningen, 29 september 2006  Statenverkiezingen! Met rasse schreden naderen de Provinciale Statenverkiezingen. Als voorafje heeft het kabinet ons getrakteerd op nationale verkiezingen op 22 november. Alle landelijke politieke partijen zijn druk doende hun kandidatenlijsten daarvoor op orde te krijgen (denk aan de discussie over de genocide op de Armeni√ęrs, begin vorige eeuw) e...

Nieuwsbrief 45

Groningen, 29 september 2006

 

Statenverkiezingen!

Met rasse schreden naderen de Provinciale Statenverkiezingen. Als voorafje heeft het kabinet ons getrakteerd op nationale verkiezingen op 22 november. Alle landelijke politieke partijen zijn druk doende hun kandidatenlijsten daarvoor op orde te krijgen (denk aan de discussie over de genocide op de ArmeniŽrs, begin vorige eeuw) en hun programma's vast te stellen (wel of niet een Randstad-regio, bijvoorbeeld). Het gevecht zal wel gaan over de vraag wie de grootste partij wordt: de PvdA van Bos of het CDA van Balkenende. Ook is de vraag aan de orde of de SP van Marijnisse nu eindelijk eens de hoge verwachtingen weet waar te maken (of stemt men toch maar weer voor de zekerheid PvdA). En tenslotte knelt de vraag of de VVD nog aanhang heeft weten over te houden en hoe diep Groen Links nog verder zinkt. Enfin, er zou meer over te vertellen zijn.

Maar als de kiezer z'n landelijke zegje heeft gezegd, kan hij of zij zich hopelijk wat vrijer bewegen tijdens de Statenverkiezingen. Onze oproep is: stem in november voor de landsregering, maar in maart voor de regio. Stem dan op een niet-landelijke partij. Bijvoorbeeld in Groningen, Frysl‚n en Drenthe op de Partij voor het Noorden!

Want zo zal het zijn. De afgelopen ledenvergadering heeft besloten dat de Partij voor het Noorden in alle drie de noordelijke provincies meedoet met de statenverkiezingen. En dat betekent, dat we per provincie een campagneteam moeten opstarten. We gaan de campagne overigens wel noordelijk doen, met een frisse benadering van de media en met hopelijk daarmee ook veel aandacht voor onze ideeŽn.

Redactie:
Dana Kamphorst, Teun Jan Zanen, Hilbert Koetsier, Tjeerd Oliemans.

Foto's:
Tjeerd Oliemans


 


Tweede Kamerverkiezingen†
door Teun Jan Zanen

Een politieke beweging zal altijd trachten haar ideeŽn waar mogelijk naar voren te brengen. Aangezien de Partij voor het Noorden een combinatie is van een politieke beweging en een politieke partij, zal ook zij overal en altijd haar ideeŽn naar voren willen brengen.

Deelnemen aan verkiezingen is over het algemeen een goede methode om aandacht te vragen voor de eigen opvattingen. In verkiezingstijden staan mensen vaak meer stil bij politieke ontwikkelingen en keuzes dan in periodes waarbij er geen verkiezingen zijn, een zelfstandige reden dus om mee te doen aan welke verkiezingen dan ook.†

Natuurlijk zijn de Statenverkiezingen in het huidige politieke bestel de meest aangewezen plek voor ons om onze politieke opvattingen naar voren te brengen. Feitelijk gaat het ons evenwel uiteindelijk om ťťn Noord-Nederland met een eigen, direct gekozen parlement. En daarover moet beslist worden in Den Haag. De eventueel noodzakelijke omvorming van het Nederlandse staatsbestel (bijvoorbeeld de instelling van vier landsdelen die in vergaande mate zeggenschap krijgen over het bestuur in de eigen regio - vergelijk bijvoorbeeld Vlaanderen en WalloniŽ in BelgiŽ) moet op centraal niveau z?n beslag krijgen. Daarom is het geen gek idee toch ook in de Tweede en de Eerste Kamer vertegenwoordigd te zijn, om daar op gezette tijden de discussie aan te zwengelen en op te stoken.

Momenteel worden wij in de Eerste Kamer vertegenwoordigd door Hendrik ten Hoeve van de OSF (de onafhankelijke senaatsfractie). Hij kan ons idee af en toe naar voren brengen. Helaas zal dat geluid niet altijd helder kunnen zijn, omdat de bij de OSF-aangesloten partijen heel verschillend over landsdeelvorming denken. Maar we koesteren deze OSF-zetel wel, ook weer de komende periode.†

Een eigen Tweede Kamerlid van de Partij voor het Noorden zou dus zo gek nog niet zijn. Maar dat zit er voorlopig helaas nog niet in. Bij de Statenverkiezingen behaalden wij een kleine 4.000 stemmen in Groningen. De FNP en de Gemeentebelangen Friesland behaalden tezamen een kleine 15.000 stemmen. En in Drenthe behaalden de OSF-partijen (de OPD, Drents Belang en de Drentse Ouderen Partij) ook iets van 4.000 stemmen. Als de Partij voor het Noorden dus namens al die partijen aan de Tweede Kamerverkiezingen zou kunnen meedoen, dan lag er in beginsel een basis van kleine 25.000 stemmen. Om ťťn zetel te kunnen veroveren zou de Partij voor het Noorden dan, afhankelijk van de opkomst, om en nabij de 50.000 op haar uitgebrachte stemmen moeten krijgen.†

Het bestuur van de Partij voor het Noorden heeft deze optie, nadat de directe samenwerking met alleen de FNP niet mogelijk bleek, bij alle Noordelijke OSF-partijen afgetast. Die steun wilden lang niet al die partijen geven. De ledenvergadering van september 2006 heeft daarom beslist deze keer af te zien van deelname aan de Tweede Kamerverkiezingen. Onze beweging moet eerst nog maar wat sterker worden, bij het voeren van acties en als resultaat van de aanstaande (7 maart 2007) Statenverkiezingen in Groningen, Frysl‚n en Drenthe.†

En in de komende Kamerverkiezingscampagne kunnen wij prima oefenen. Onze ideeŽn zijn het waard in welke politieke kring dan ook bediscussieerd te worden. Dus vrienden aan de slag de komende maanden. We moeten de landelijke partijen permanent blijven confronteren met onze standpunten. Zet ?m op en... ?kop d?r veur!?.

Teun Jan Zanen


(29 september 2006)

 


De zweeftrein†
door Teun Jan Zanen

En zo ontstond er plotseling het comitť ?Hier trekken we de lijn?. Hans Haerkens, secretaris van VNO/NCW Noord, blijkt de grote trekker van dit comitť. Hij bewijst dat ook werkgevers collectief actie kunnen voeren. Op dat moment, voorjaar 2006, was de regering er bijna in geslaagd het kostbare zweeftreinproject definitief ten grave te hebben gedragen. De Noordelijke demonstratie op 17 mei jl. wekte het project evenwel weer tot leven. De Tweede Kamer durfde het Noorden niet af te vallen en zo werd de regering alsnog gedwongen een snelle treinverbinding Schiphol-Groningen via de polders en Friesland op zijn mťrites te beoordelen. Zeer tot ongenoegen van Zalm, die het opgepotte bedrag van 2,7 miljard euro gaarne aan de staatskas had toegevoegd.

Dezer dagen is de regering met nieuwe berekeningen gekomen. Zij schatten de kosten volgens vele deskundigen en goed geÔnformeerde politici veel te hoog in (nl. 4,1 miljard euro). Hun keuze, om het Noorden een aanbod te doen om in de sfeer van de infrastructuur een aantal wenselijke verbeteringen versneld te realiseren, wil Noord-Nederland vooralsnog niet accepteren.†

Het kabinet heeft inmiddels, gegeven deze patstelling, het dossier ?Zuiderzeelijn? doorgeschoven naar de na 22 november aantredende, nieuwe regering. Politiek gezien is er met die snelle spoorlijn overigens ook nog een probleem. De provincie Friesland lijkt niet mee te willen betalen aan deze nieuwe variant. Volgens de Friese PvdA-fractievoorzitter, Bert Versteeg, zou het rijk een dergelijke verbinding gewoon volledig zelf moeten financieren. ?Het aanbod van meebetaling aan de zweeftrein-optie is bij deze variant volledig van tafel?, aldus Versteeg.†

Misschien moet Noord-Nederland gewoon met Niedersachsen samen een goede railverbinding Harlingen-Leeuwarden-Groningen ? Leer ? Oldenburg ? Bremen aanleggen. Daarvoor zouden best ook de gereserveerde provinciale middelen kunnen worden ingezet. Nog stugger, samen met Siemens, zouden we er best ook een zweeftreinverbinding van kunnen maken. En als Den Haag dan uiteindelijk ook daaraan niet zou willen meedoen, dan wordt het misschien in z?n algemeenheid tijd, dat we ons echt wat meer richting Duitsland gaan oriŽnteren en ons ondertussen wat meer autonomie verschaffen.

Teun Jan Zanen



(29 september 2006)

 


Noord-Nederland tegenhanger metropoolregio's Randstad en Bremen-Oldenburg†
door Hilbert Koetsier

Op 16 augustus verscheen een bericht in de media dat de provinciebesturen van Noord- en Zuid-Holland ruziŽn over het toekomstige bestuur van de Randstad. Noord-Holland zou een nieuwe provincie willen vormen met Utrecht en Flevoland. Zuid-Holland zou pleiten voor de vorming van een nieuwe Randstadprovincie waarin de vier provincies worden opgenomen. De aanleiding hiervan was een gespreksronde die minister Remkes van Binnenlandse Zaken met de provincies voerde om hen te horen over ideeŽn voor een nieuw middenbestuur tussen rijk en gemeenten in.

Voor ons, Partij voor het Noorden, is dat onderwerp natuurlijk gesneden koek. Wij waren de eerste partij die het onderwerp van een nieuw middenbestuur op de bŁhne brachten en dat zelfs als hoofdpunt in ons programma. De Partij voor het Noorden heeft in zijn noordelijke werkbezoek Remkes laten weten dat wat ons betreft Noord-Nederland op korte termijn een landsdelig bestuur moet krijgen met een direct gekozen parlement.

Onze wens wordt helemaal belangrijk als de provincies rond de Randstad zich tot ťťn bestuur gaan omsmeden. Dat zou de kleine noordelijke provincies, als die op zichzelf blijven besturen, dan enorm verzwakken.

Maar het 'gevaar' komt niet alleen vanuit West-Nederland; ook oostelijk van ons zijn plannen voor vergroting van regiobesturen in de maak. Bremen wil met Bremerhaven en Oldenburg een zogenaamde Metropoolregio vormen, die zich sterk kan maken tegenover Hamburg, wat een van de grootste metropoolregio?s van Europa is. Oldenburg ligt op maar 150 km afstand van stad Groningen. In de toekomst zouden zowel Noord-Nederland als de Duitse regio's Ostfriesland en Emsland tussen grote metropolen in komen te liggen.

Is dat wellicht een goede reden om van Noord-Nederland, eventueel samen met Ostfriesland en Emsland, een gemeenschappelijke regio te maken? Een echte metropoolregio zal dit gebied nooit worden. Er wonen in dit grote gebied relatief weinig mensen (ca. 4 miljoen). De waarde van deze regio is juist dat het er rustiger is en dat er meer ruimte is voor mensen om hun leefomgeving vorm te geven. Het vormt de noodzakelijke tegenhanger van de metropolen en is daarmee net zo waardevol als die metropolen zelf (?mal en contramal? in bestuurderstaal).

De conclusie is: de rustige Noord-West hoek van Europa, waar veel aanhangers van onze partij wonen, moet zich sterk maken en de samenwerking met de metropolen om zich heen aangaan. Die metropolen zullen merken dat ze deze interessante, Europese regio nodig hebben! Hopelijk ziet Remkes, zelf Groninger, dat gaandeweg ook in.



(29 september 2006)

 


De ruimte in Noord-Nederland†
door de redactie

Begin 2007 treedt ? volgens de huidige planning ? de nieuwe wet ruimtelijke ordening in werking. De nieuwe wet brengt een aantal veranderingen met zich mee in de ruimtelijke ordening, onder meer in de relatie tussen provincies en gemeenten.†

Zo verdwijnt de bevoegdheid voor de provincie om gemeentelijke bestemmingsplannen achteraf te controleren. Ervoor in de plaats komt de mogelijkheid voor provincies (en de rijksoverheid) om provinciale en nationale bestemmingsplannen te maken, als het provinciale of rijksbelang daarom vraagt. Ook komen er andere mogelijkheden om vooraf of tussentijds gemeentelijke plannen te beÔnvloeden, zoals het indienen van zienswijzen.†

Er komt met de nieuwe wet ruimtelijke ordening ook een mogelijkheid tot een projectbesluit voor provincies en rijk, waarin ze zelf projecten kunnen initiŽren. Het imago van provincies als overheid die vooral bepaalt wat er niet aan ontwikkelingen mag plaatsvinden, kan daarmee kleiner worden. Er schuilt ook een gevaar in het projectbesluit: afhankelijk van de kleur van de politiek zal waarschijnlijk een meer of minder terughoudend beleid worden gevoerd.†

Het nieuwe POP (III) van de provincie Groningen, waarin het ruimtelijke beleid van de provincie uiteen wordt gezet, wordt inzet van de komende statenverkiezingen. Het nieuwe POP Groningen zal dus onder het regime van de nieuwe wet op de ruimtelijke ordening vallen. Het zal, met de nieuwe status van structuurvisie, alleen bindend zijn voor de provincie zelf.†

Ook de Partij voor het Noorden zal zich in de aanloop naar de verkiezingen beraden op een visie op de ruimte in Noord-Nederland. Behoud van de open ruimte is daarbij een van onze speerpunten.



(29 september 2006)

 


Nieuws over de noordelijke economie†
door de redactie

?Energy Valley? en de bio-methanolfabriek
De initiatiefnemers voor een nieuwe bio-methanolfabriek in Delfzijl menen dat deze naadloos past in de activiteiten van Energy Valley. Die zijn er op gericht om zoveel mogelijk spin-off te halen uit de energiesector in het Noorden. Daarbij wordt vooral ook de komst van duurzame energie gestimuleerd.†

In de Europese Unie is afgesproken dat in 2010 5,75 % van onze transportbrandstof moet bestaan uit biobrandstoffen. Dus verwacht wordt dat er veel vraag zal ontstaan naar de brandstoffen uit Delfzijl.†
(Bron: GIC, 19-9-2006)


Badkuipenfabrikant Villeroy en Boch, Roden†
verhoogt de arbeidstijd van 36 naar 38 uur, zonder extra loonbetaling. Aan deze opvallende zaak ligt een bijzondere CAO-afspraak met de vakbonden ten grondslag. Het bedrijf garandeert als tegenprestatie een vijfjaarsperiode waarin de werkgelegenheid onaangetast blijft. Mocht onverhoopt vermindering van arbeidsplaatsen toch absoluut noodzakelijk zijn, dan krijgen de betrokken werknemers alsnog de extra gewerkte uren uitbetaald.


Fresenius Hemocare, Emmercompascuum†
mag van de ondernemerskamer van de rechtbank in Amsterdam de beoogde reorganisatie doorzetten. De ondernemingsraad heeft getracht te voorkomen dat een kleine 350 vaste en alle tijdelijke arbeidskrachten hun werk verliezen bij deze 'bloed'-fabriek. De mensen die worden ontslagen kunnen gelukkig wel een beroep doen op het sociaal plan, over de inhoud waarover tussen bonden en bedrijf overeenstemming is bereikt.



(29 september 2006)

 


Statenverkiezingen, 7 maart 2007†
door het partijbestuur

De afgelopen ledenvergadering heeft besloten dat de Partij voor het Noorden in alle drie de noordelijke provincies meedoet met de statenverkiezingen. En dat betekent, dat we per provincie een campagneteam moeten opstarten. We gaan de campagne overigens wel noordelijk doen, met een frisse benadering van de media en met hopelijk daarmee ook veel aandacht voor onze ideeŽn.

Drenthe
Onze 'afdeling Drenthe' is zich al een tijdje aan het warm lopen. Ze bereiden een Drentse aanvulling voor op het voorhanden zijnde "Raamprogramma". Daarna gaan ze kijken wie ambitie hebben om op de kandidatenlijst te staan. Op enig moment wordt het ontwerpprogram Drenthe en de ontwerp kandidatenlijst Drenthe voorgelegd aan een speciaal daarvoor georganiseerde, algemene ledenvergadering.†

Friesland
Onze 'afdeling Friesland' moet nog wat op stoom komen. De helaas niet tot een positieve afronding gekomen gesprekken met de FNP hebben daar eerst de aandacht gevraagd. We gaan daar nu half oktober hard aan de slag. Kerst Huisman bereidt een ontwerpprogramma Friesland voor, dat op enig moment in een Friese bijeenkomst vastgesteld kan worden. Ook het zoeken naar goede kandidaten kan vanaf dit moment van start. Maar we willen beginnen met het opzetten van een campagneteam.

Groningen
Onze 'afdeling Groningen' gaat voor de tweede keer in de slag. Ook daar willen we een campagneteam formeren. En ook daar worden de eerste stappen gezet voor wat betreft het formuleren van een ontwerp-Gronings programma. Op een speciale ledenvergadering zullen de drie programma's en de drie kandidatenlijsten definitief worden vastgesteld.

Noordelijke campagne
Op noordelijk niveau kunnen we in de campagne veel dingen samen doen. Bijvoorbeeld scholing van onze kandidaten en zegslieden. In het discussiŽren met anderen, in het uitleggen van ons eigen program, in het houden van een redevoering, in het omgaan met de media. Ook denken wij een noordelijk communicatieplan te kunnen ontwikkelen, met uiteraard verfijningen naar de drie afzonderlijke provincies. We moeten nadenken over het inzetten van bekende kandidaten in alle drie de provincies, voor wat betreft interviews e.d. Het noordelijke campagneteam moet een campagneleider bevatten, een coŲrdinator communicatie, een bestuurslid en de drie lijsttrekkers. En per provincie een clubje van zo'n vijf personen die de zaken praktisch vorm weten te geven.




(29 september 2006)

 


Kiesdrempel verhoogd†
door de redactie

Het uitvoerende werk in de provincies kan, naar het idee van de dames en heren in Den Haag, best door minder Statenleden gedaan worden. Dat betekent voor Groningen en Friesland 43 in plaats van 55 Statenzetels en voor Drenthe 41 in plaats van 51. Er zullen daardoor ook per fractie minder Statenleden zijn.†

Het meest ingrijpende gevolg is, dat er een veel hogere kiesdrempel ontstaat. In Friesland en Groningen heb je straks 2,32 % van de stemmen nodig om ťťn zetel te veroveren, tegen 1,82 % bij de afgelopen verkiezingen; en in Drenthe moet je om ťťn zetel te bemachtigen straks 2,44 % van de stemmen hebben, tegen voordien 1,96%.†

Dus ook voor de Partij voor het Noorden geldt, dat we een knallend verkiezingsresultaat zullen moeten behalen om goed vertegenwoordigd te kunnen zijn in de drie noordelijke Provinciale Staten.



(29 september 2006)

 


Niet gebrek aan innovatie maar doorgeschoten Haags centralisme houdt het Noorden op achterstand†
door Jan Lambers

Naar aanleiding van het debat in NOVA van dinsdag 23 mei 2006 tussen VNO-NCW-Noord secretaris Hans Haerkens en emeritus hoogleraar Albert Pols van Civiele Techniek TU Delft, die een negatief advies uitbracht over de aanleg van de Zuiderzeelijn, schreef Jan Lambers een reactie in het Dagblad van het Noorden. Wij mochten, met zijn toestemming, zijn originele tekst hier publiceren.

In het bovengenoemde debat stelde professor Pols dat het Noorden zijn achterstand meer te danken zou hebben aan gebrek aan innovatiekracht dan aan de vermeende slechte verbindingen. Dit is een ferme uitspraak die niet zonder reactie mag blijven.

Als de heer Pols zich in de geschiedenis van de provincies Groningen en Friesland zou hebben verdiept dan zou hij deze stellingname waarschijnlijk niet voor zijn rekening hebben genomen. Verbindingen zijn door de eeuwen heen cruciaal geweest. Al ver voor de Gouden Eeuw waren in de noordelijke Nederlanden Friesland en Groningen belangrijke gewesten. De oorzaak daarvan was vooral de verbindingsweg met de Oostzee in combinatie met de handelsgeest. Mede daardoor behoorden deze twee provincies tot de belangrijkste gewesten van de Republiek der Verenigde Nederlanden.†

Pas toen de waterwegen beconcurreerd werden door de spoorwegen nam die relatieve voorhoedepositie af. Maar rond het midden van de 19e eeuw was Veendam, dank zij de op de turfexploitatie gebaseerde scheepvaart en scheepsbouw een tijdlang de gemeente met het hoogste gemiddelde inkomen van het land. Hoezo dus dat noordelingen onvoldoende innovatief zouden zijn? De innovatie van de Groninger boeren en hun internationale gerichtheid was ook daarna tot ver over de grenzen bekend. Wel eens van Sicco Mansholt gehoord heer Pols? De innovaties binnen de veenkoloniŽn waren eveneens wijd en zijd bekend. Ook meer recent heeft Den Haag de innovatiekracht binnen het Noorden nog niet helemaal weten te doven. De Groninger Universiteit staat als een van de beste van het land aangeschreven. Verder zijn er veelbelovende initiatieven in de biolandbouw in het noorden.

Dat het met het Noorden na de bloei tijdens de turfperiode bergafwaarts is gegaan heeft dan ook niets met gebrek aan innovatief vermogen en initiatief te maken, maar veel met het feit dat sinds de Franse tijd ons land bestuurlijk steeds centralistischer is geworden. Daardoor hebben de perifeer gelegen gewesten steeds minder kansen gekregen. Dat is goed te merken voor wie Den Haag binnenrijdt. De betonnen kolossen zijn de afgelopen decennia steeds dominanter het stadsbeeld gaan bepalen; een duidelijk bewijs dat dit centralisme nog steeds verder doorschiet. Net als in een onderneming geldt echter ook voor een land dat een te centraal gericht bestuur initiatieven aan de basis belemmert. Het is daarom geen gebrek aan innovatie dat de heer Pols het Noorden ons aanwrijft, maar gebrek aan ruimte voor eigen initiatieven, dat ons op achterstand heeft gezet en houdt. Je kunt nog zo innovatief zijn, maar voor de uitvoering van plannen is wel geld nodig. Het Nederlandse centralisme begint zelfs bijna trekken van een sovjet-staat te vertonen.

Er is dan ook alle reden om van ons strikt centraal geregeerde landje weer wat meer elementen van voor de Bataafsche republiek te herintroduceren en de gewesten onder meer een stuk eigen belastinggebied terug te geven. Dat zou heel wat beter zijn dan de afschaffing van de OZB, die de afhankelijkheid van den Haag opnieuw heeft vergroot.†

Daar hoort ook bij dat het monopolie over de bodemrijkdommen dat de staat zich via de Napoleontische Mijnwet in 1810 heeft toegeŽigend en sindsdien alleen maar verder ten bate van zichzelf heeft geperfectioneerd op de helling gaat, opdat de regio ook een deel van de aardgasopbrengsten kan verkrijgen. De afgelopen veertig jaar heeft Den Haag daar een slordige 200 miljard Euro van voor zichzelf gehouden en dat voor het overgrote deel niet erg verstandig aangewend om het vriendelijk te zeggen. Potverteren en verjubelen hebben anderen het genoemd.

Een ontwikkeling naar een beperkte autonomie van landsdelen past trouwens uitstekend in het proces van Europese eenwording. Op de duur zullen we immers naar zogenaamde Europese regio?s met eigen bevoegdheden en inkomstenbronnen gaan. De EU kent al een Comitť van de Regio?s. De Europese grondwet, afgestemd door de Nederlandse kiezers, bevat al een erkenning van regio?s die een zekere autonomie hebben. De regering in Den Haag beschouwt Nederland als geheel echter al als een Europese Regio, waardoor Noord-Nederland buiten spel staat. In BelgiŽ, Engeland en Frankrijk is men met de regiovorming echter al veel verder dan bij ons. De Duitse Lšnder kunnen in Europees verband zelfs meebeslissen. Noord-Nederland heeft alleen nog maar een Openbaar Lichaam, het Samenwerkingsverband Noord Nederland (SNN). Dit is gebaseerd op de Wet Gemeenschappelijke Regelingen en heeft weinig of geen bevoegdheden.†

Een andere zaak die hierbij speelt is dat als men de bevolking meer zeggenschap geeft in zaken die haarzelf aangaan het vertrouwen in de politiek, dat in Nederland een dieptepunt lijkt te hebben bereikt, ook eindelijk weer kan toenemen. Wat dat betreft is het niet anders dan in een bedrijf. Als werknemers geacht worden hun verstand bij de poort af te geven moet je ook niet veel initiatief van ze verwachten.

Het lijkt zo een belang voor het Noorden dat het als Europese Regio wordt erkend en zitting krijgt in het Comitť van de Regio?s. Het Noorden zou dan mede kunnen beslissen over de besteding van de financiŽle middelen vanuit Brussel. Een mooie taak voor het SNN. Eventueel zou het dan kunnen besluiten om, samen met de oosterburen, een sterk verbeterde treinverbinding met Bremen aan te leggen om aldus beter toegang tot de nieuwe EU-landen en tot ScandinaviŽ te krijgen.

Goede verbindingen blijven namelijk wel degelijk cruciaal. Dat is altijd al zo geweest. Zo is dank zij de aanleg van spoorwegen en de ontwikkeling van het stoomschip de Verenigde Staten de grootste macht in de wereld geworden. Dat men daar toen veel geld voor over had, zonder dat er nog kostenbatenanalyses volgens het recept van de heer Pols bestonden, moge blijken uit de lotgevallen van de Trans Canadian Railway. Alleen al aan een bergachtig traject van 615 km hebben 15000 man zeven jaar gewerkt. Een stad als Calgary zou zonder die spoorlijn nu niet op de kaart gestaan hebben.†

Natuurlijk zijn spoorwegen in onze tijd minder cruciaal voor de economische ontwikkeling als rond 1900. Toen bestonden auto en vliegtuig nog niet. Maar voor die laatste twee moeten steeds hogere maatschappelijke offers gebracht vanwege hun effecten op milieu en klimaat. Het is daarom goed denkbaar dat de trein een revival beleeft. In ieder geval vormt de aanleg van een Europees hogesnelheidsnet om die reden een prioriteit van de EU.

Maar welke van de spoorvarianten ook het beste mag wezen, waar het om gaat is dat de regio waar het om gaat bij de keuze een doorslaggevende stem krijgt, zeker als het voor een groot deel om door die regio zelf opgebrachte middelen gaat.†

Jan Lambers

Jan Lambers heeft economie gestudeerd aan de universiteit van Groningen en is daarna lange tijd bij de NV Nederlandse Gasunie werkzaam geweest. Sinds een paar jaar is hij opnieuw actief in onderzoek op energie- en milieugebied.†




(29 september 2006)

 


Marten Toonder (1912-2005) in het Nederlands Stripmuseum Groningen
"Het gevoel is iets dat onsterfelijk is, zoals de wind en zoals het water."†

door Tjeerd Oliemans

Betutteling door baliepersoneel, gezoek naar het juiste zaaltje en een door dit alles al afgesloten deur. Maar mijn ergernis verdween naar de achtergrond bij de spreker voor wie ik speciaal gekomen was: de aimabele historicus Pim Oosterheert.†

Hij is o.a. auteur van het befaamde Bommellexicon en oprichter van het Toondermuseum De Bommelzolder (www.bommelzolder.nl).

Oosterheert hield op de matig bezochte Stripdag (9-9-2006) in het Nederlands Stripmuseum Groningen een inleiding over Marten Toonder. Aan deze veelzijdige, blik-verruimende kunstenaar werd daar de afgelopen zomermaanden een mooie en tot eind oktober verlengde overzichtstentoonstelling gewijd. Halverwege de jaren '90 zat ik enige tijd in een werkgroep met o.a. Frans Leroux en Jan Kruis, ter voorbereiding van het Stripmuseum. De aanhouders wonnen: het museum opende in 2004. Maar de kou lijkt niet uit de lucht. Hoe dan ook, een bezoek is zeker de moeite waard.†

Sommige zaken kunnen nog beter.

De Cartoonclub werkt voor mij onhandig en boeit me niet erg. Er kan toch wel meer met (interactieve) AV-media of internet worden gedaan? Ook Lambiek.net, met de database over cartoonisten, mag wel eens worden ververst. Zo woont Jesse van Muylwijck ("De Rechter") niet meer in Vledderveen, maar in Comox op Vancouver Island. En waarom is er niets van zijn werk in het Stripmuseum te vinden?†

Studium Generale schonk op 18 september in samenwerking met de RuG en het Stripmuseum eveneens aandacht aan Toonder.

August Hans den Boef, Jan Kruis, Marq van Broekhoven en Seth Gaaikema vertelden o.l.v. Pim Oosterheert over Marten Toonder en Olivier Bommel als inspiratiebron.



(29 september 2006)

 


Bootsman, Gronings:
Nij seizoen†

door Siet Bootsman

t Is weer veurbie, dij ?mooie? zummer. Ain mit extremen: haide julimoand, verzopen augustus, prachtege noazummer.†

Vergoadertied begunt. Volop concerten en lezingen. Ien n poar week tied veul heurd en leerd. Eerst n lezing ien Deupsgezinde kerk ien Boddernstroat over Descartes en zien dualisme. Of schaaiding van lichoam en geest wel n loze zet was. Schoamachteg, mor wat mie biebleef is dat hai laang ien Nederland woond het en n kiend kreeg bie maaid van kostboas. Hai was gek mit t ludje wicht. Zai is mor zes joar worden. n Poos het hai bie moeke woond. Dou zai traauwde mit minderjoarege zeun van herbergier kreeg ze n soort bruidsschat mit: 1000 florijnen of dukoaten of zukswat.†

Dou bieainkomst hoast Úflopen was zag k wat onrust veuraan. t Leek of der n kerel ien sloap valen was. Aandern dochten dat hai dood bleven was. Ain laip mit mobieltje aan oor noar deur tou. Spreker hoaperde en rondde t verhoal Úf. Applaus. Mensen gingen vot. Dou k te kerk oetlaip kwam politie en ambulance der mit geweld aanbroezen. Benijd hou t Úflopt en wachten? Of op fiets stappen omdat je toch niks doun kinnen mit onbevredegend gevuil van hou zol t mit hom wezen.†

Sousterrain van n hotel ien Oosterstroat is ook n plek woar voak wat te doun is. Veul meer as 55 mensen kinnen ze nait bruken. Der sprook n vraauw mit n sociologische achtergrond over Liefde in vele facetten. Aanwezeg: 50 vraauwlu en 5 kerels. Publiek mog vroagen stellen en zulf wat vertellen. Der wer zegd dat 1) laifde is nait wat wie kriegen mor wat wie vuilen as wie t geven, 2) t haart het n aigen intuÔtie dij bosschoppen noar t brein stuurt en 3) mensen hebben t te drok om noar t haart te luustern. Ik run dus ik bin.

Zo komen wie weer bie Descartes terecht: ik denk dus ik ben. Dou ging t nog over evolutietheorie en dat aal meer mensen mainen dat doar intelligentie achter zit. Wat ik traauwens nait wis is dat Darwin op staarfber theorie ientrokken het. Over big bang zee ain: ien t begun was der niks en dat is nog ontploft ook. Zo heur je nog aains wat en winterseizoen mout nog begunnen.



(29 september 2006)

 


Huisman, Fries:
WÍrom gjin demonstraasjes?†

door Kerst Huisman

Sneontemiddei 23 septimber hat op it Reade Klif yn de Sķdwesthoeke fan Frysl‚n wer de jierlikse betinking west fan de Slach by Warns fan 1345. Dat is in betinking organisearre troch de Fryske Beweging. Om praktyske redenen is de organisaasje fan de betinking yn hannen fan in stifting. Yn 1345 hawwe de Friezen hjirre in machtich ridderleger ferslein, dat laat waard troch de greve Willem IV fan Holl‚n en Henegouwen. Willem sels foel ek yn de slach. De Fryske oerwinning is yn de tiid oant 1500 ta elts jier betocht. Doe waard de betinking ferbean. Yn de tweintichste ieu is de betinking weromkommen. SŻnt 1945 stiet dizze betinking yn it teken fan de striid foar it beh‚ld fan de Fryske taal en kultuer.

Ek sneon wie dat wer sa. Op de diskusjegearkomste de moarns, dÍr?t Żnderwiisminsken en politisi yn de slach gyngen mei kultuerdeputearre Bertus Mulder waarden in soad ferwiten rjochting de polityk ķtsprutsen, mar ek de Friezen sels soenen wolris wat fŻlder wÍze kinne, sa fŻn de mearderheid. De Friezen sels soenen der troch it brekme oan motivaasje sels de oarsaak fan wÍze, dat de kwaliteit fan it sprutsen Frysk efterķt giet, en ek dat it tal Frysksprekkers minder wurdt. ?De Friezen moatte dit?, en ?De Friezen moatte dat? klonk it mear as ien kear.

DÍr waard tsjinyn brocht dat dit dochs mar foar in part terjochte wie. Ien sprekker woe hawwe dat de yn Warns gearkommen leden fan de Fryske Beweging dochs ek sels in ferwyt makke wurde koe. Dizze sprekker woe hawwe, dat der yn de rŻnten fan de Beweging in streaming heart te Żntstean, dy?t it middel fan it geweldleas ferset bestudearret en brŻkt om de ?baaskes?, ?etterbaken? en ?Żnferstannen? dy?t yn de Fryske sitewaasje hieltyd mar wer iggewearje tsjin de rjochten fan de Fryske taal, no ris dķdlik makke wurdt dat soks har op demonstraasjes komme kin te stean. Krekt soks kin de Fryske befolking motivearje om him better yn te setten foar de taal. It hat yn alle mooglike sitewaasjes hieltyd wer bliken dien dat de measte minsken hast nea ķt harsels yn beweging komme

Hjir kin de Partij voor het Noorden ek wat mei, en ek op folle breder mÍd as allinnich dy fan taal en kultuer. De demonstraasje is ommers in folslein legitym striidmiddel binnen it demokratysk systeem. In hiel soad sosjale bewegingen yn de hiele wr‚ld meitsje der rŻnom gebrŻk fan. WÍrom soe soks yn Frysl‚n, yn it hiele Noarden net kinne? By eintsje beslķt hawwe de lju hjir ek rjochtfeardige ferlangens nei saken dy?t hieltyd mar net werklikheid wurde, omdat de tsjinwurking ķt ?De Haach;? te grut is. Wy kenne de foarbylden allegearre.

Kerst Huisman

Nieuwsbrief 1

Nieuwsbrief 1
Nieuwsbrief 1 De eerste Nieuwsbrief¬†door de redactie Afgelopen zomer ontstond het idee om deel te nemen aan de provinciale verkiezingen in maart 2003. Een brutaal plan, ingegeven door de manier waarop Den Haag omgaat met beloftes aan het Noorden. Noord-Nederland speelt maar een kleine rol in de Haagse politiek. Het was zelfs zo, dat sinds mei vorig jaar in de Tweede Kamer Noorderlingen …
 

Nieuwsbrief 68

Nieuwsbrief 68
Onze nieuwe nieuwsbrief is klaar. Wilt u hem lezen: Klik hier om de pdf in een externe reader te openen.