Gepubliceerd op:

Nieuwsbrief 44Groningen, 6 juli 2006  Verkiezingskoorts! In februari 2003 brandde in de provincie Groningen de verkiezingsstrijd los (zie foto). Veel enthousiasme, een grote groep vrijwilligers en een fantastische campagne leidde tot een geweldige verkiezingsuitslag: in één keer twee statenzetels! Vier jaar later doen we in Groningen uiteraard weer mee. Onze ambitie is om ook in de provinci...

Nieuwsbrief 44

Groningen, 6 juli 2006

 

Verkiezingskoorts!

In februari 2003 brandde in de provincie Groningen de verkiezingsstrijd los (zie foto). Veel enthousiasme, een grote groep vrijwilligers en een fantastische campagne leidde tot een geweldige verkiezingsuitslag: in n keer twee statenzetels! Vier jaar later doen we in Groningen uiteraard weer mee. Onze ambitie is om ook in de provincie Drenthe mee te doen. Een eerste bespreking met enthousiaste leden uit Drenthe leverde een hartgrondig ja op. Wat Friesland betreft, lijkt deelname ook niet geheel uitgesloten. Onze ideen over n landsdeel-Noord en een direct gekozen parlement, hebben ook daar veel aanhang. Met de Europese verkiezingen in 2004 haalden we in Friesland genoeg stemmen om een Statenzetel in de wacht te kunnen slepen. Al dit najaar moeten we vol aan de bak om alle benodigde voorbereidingen voor die Statenverkiezingen te treffen. Dus hierbij doen wij een beroep op alle leden om naar vermogen mee te helpen met die campagne begin volgend jaar.

Maar de verkiezingskoorts heeft plotseling nu al toegeslagen. Nadat D66 het kabinet ten val bracht, moet kabinet Balkenende-III op 22 november Tweede Kamerverkie-zingen organiseren. En daar zitten we dan plotseling als Partij voor het Noorden met de vraag: doen wij ook mee met die verkiezingen? Het bestuur vergadert dezer dagen over die vraag en direct na de zomerstop zal een ledenvergadering zich over die vraag moeten uitspreken. Laat je mening gerust horen! (e-mail, briefje, enz.).

Redactie:
Dana Kamphorst, Teun Jan Zanen, Hilbert Koetsier, Tjeerd Oliemans.

Foto's:
Tjeerd Oliemans

 

 


Balkenende-II struikelt
door Teun Jan Zanen

De afgelopen jaren hebben we in Noord-Nederland te maken gehad met een regering die zich geen bal aantrok van eerder gemaakte afspraken met onze regio, o.a. over het regionaal-economisch beleid. Het is dus een zegen dat dit kabinet nu gevallen is.

Het nieuw te vormen kabinet van CDA en VVD lijkt nu toch min of meer ?missionair? te worden. Zij zullen dus minstens over een aantal kwesties beleid kunnen maken, steunend op eventueel wisselende meerderheden in de Tweede Kamer. Dat betekent, denk ik, dat ze alle moeilijke klusjes zullen laten liggen en alle leuke dingen breed uit zullen gaan meten. Dat laatste om de gunst van de kiezers te paaien. En Wouter Bos zit nu net in een dip, vanwege zijn gefilosofeer over de AOW. Dat worden dus nog spannende verkiezingen.

En wat moeten wij als Partij voor het Noorden? Moeten wij meedoen aan deze november-verkiezingen voor de Tweede Kamer? Zijn we ons net aan het orinteren op deelname aan de Statenverkiezingen in Groningen en Drenthe (nieuw) en mogelijk in Friesland en dan bakken ze ons landelijk deze poets. Het lag niet voor de hand om na de Statenverkiezingen in maart aan de Tweede Kamerverkiezingen in mei deel te nemen, zeker niet nadat de FNP in Friesland een gezamenlijk optreden met ons daarin had afgeblazen. Nu liggen de kaarten toch weer anders. Tweede Kamerverkiezingen op 22 november vormen als het ware ook een opmaat voor de komende Statenverkiezingen. Bij die Statenverkiezingen moeten we, om onze beweging in kracht te doen toenemen, goed uit de stembus komen. Maar als wij gedurende de komende verkiezingscampagne noodgedwongen aan de kant zouden moeten blijven staan, dan wordt dat een knap moeilijke opgave. Ons eigen thema, regio-vorming, kunnen we bij die Tweede Kamerverkiezingen moeilijk aan de orde krijgen, denk ik. Ondertussen, binnen de discussie over het middenbestuur (zie elders in de Nieuwsbrief) denkt minister Remkes hardop aan een regio ?Randstad?. Welnu, als dat doorgaat, is het extra van belang dat we tijdens de aanstaande verkiezingsstrijd de geluiden uit Noord-Nederland die aankoersen op de vorming van een landsdeel Noord versterkt naar voren worden gebracht.

Wij zijn het bijna aan ons centrale streven verplicht deze keer aan die Tweede Kamerverkiezingen mee te doen. Maar zelfs als we ten principale daartoe zouden besluiten, zou dat wel weer een zware dobber worden.

Meedoen aan die verkiezingen betekent het deponeren van een bedrag van 11.250 euro als waarborgsom (dat we alleen terugkrijgen als we 75% van de kiesdeler weten te halen) en het nog eens zo?n bedrag bijeensprokkelen om iets van een campagne te kunnen organiseren. En al snel na 22 november, doen we doemen dan de provinciale statenverkiezingen op. Daar moeten we in ieder geval stevig aan de bak. Of deelnemen aan de Tweede

Kamerverkiezingen wel verstandig is, is dan nog maar de vraag. Direct na de zomer zullen we daarover beslissen.

Teun Jan Zanen


(6 juli 2006)

 


De Noordelijke Rekenkamer
door Teun Jan Zanen

Sinds bij de gemeenten en de provincies het dualisme is ingevoerd, wordt er gediscussieerd over de onafhankelijke rekenkamers. Dat zijn instanties die ten behoeve van de controlefunctie van de gemeenteraad of de Provinciale Staten onderzoek doen naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en efficiency van het bestuur van B&W en van Gedeputeerde Staten. De in Noord-Nederland ingestelde noordelijke rekenkamer koos als eerste doel van onderzoek het regionaal economisch stimuleringsbeleid, zoals gevoerd door het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), in het bijzonder waar dat het stimuleren van het MKB betreft.

Het rapport dat daarover op 27 april jl. verscheen is vrij positief over het gevoerde beleid, maar concludeert ook onder meer dat er onvoldoende inzicht is op hetgeen op maatregelniveau al dan niet is bereikt, zodat (bij)sturing op resultaten niet kan plaatsvinden. De drie colleges van GS waren woedend over de uitkomsten van het onderzoek van de rekenkamer. Ze zeiden keihard de aanbevelingen niet te willen overnemen. Een onwaarschijnlijke demonstratie van spierballentaal.

Nu wil het geval dat de noordelijke samenwerking de laatste jaren achteruit boert. Mede daarom kan de noordelijke rekenkamer zijn verhaal niet voorleggen aan de gezamenlijk vergaderende Statencolleges. De beoordeling van het rapport moet nu weer terug naar het provinciale niveau. Dat leidt dus tot vrij bespottelijke taferelen. In Friesland worden al op voorhand de Gedeputeerden teruggefloten. Op 21 juni besluiten de Friese Staten vervolgens de conclusies uit het rapport integraal over te nemen en hun college van GS te vragen voor 1 november 2006 met verbetervoorstellen te komen (geen woord meer over noordelijke samenwerking, sic).

In Drenthe wordt op 7 juni over het rapport vergaderd. De betreffende Statencommissie vraagt GS eerst om een nader discussiestuk. GS-Drenthe lijken niet van plan aan die wens te willen tegemoetkomen. In Groningen komt 5 juli a.s. de zaak in tweede termijn in de Staten. Een motie dreigt. Van de kant van de oppositie, of misschien wel duaal (door de gehele Staten gesteund) tegenover het college.

Het wordt dus ook hier tijd voor n gemeenschappelijk noordelijk bestuur, te controleren door n noordelijk parlement, geholpen door de noordelijke rekenkamer, die - zoals de meeste maatschappelijk organisaties - al lang op noordelijke schaal is georganiseerd.

Teun Jan Zanen



(6 juli 2006)

 


Het Middenbestuur revisited
door Teun Jan Zanen

Minister Remkes heeft begin mei een discussienota het licht doen zien: ?Maatwerk in het Middenbestuur.? Hij wil helderheid over de specifieke taken van enerzijds het gemeentelijke niveau en anderzijds het middenbestuur.

Hij constateert tussen die twee bestuurslagen een hoop bestuurlijke drukte, waar hij eigenlijk wel van af wil. Misschien moeten daartoe de gemeentes opgeschaald worden om te voorkomen dat de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden zich tot meer dan een hulpstructuur ontwikkelen. Verder acht hij vooral in de Randstad een ingreep in het bestuur nodig, via de koppeling van de grootstedelijke gebieden aldaar of via de randstad als n geheel van Noord- en Zuid Holland, Flevoland en Utrecht.

Remkes hecht aan de drie bestuurslagen van Thorbecke (waarbij hij Europa gemakshalve maar even vergeet). Ook stelt hij, dat de noodzakelijke wijzigingen in takenpakketten en bevoegdheden niet overal gelijk hoeven te zijn. Alleen bij de randstad praat hij over het ?attribueren? van taken van het rijk naar een regionaal bestuur als dat van n grote randstadprovincie). Een echte heldere visie daarop ontbreekt helaas. Dat hij slechts eenzijdig aan de Randstad denkt, getuigt van randstedelijke vooringenomenheid la ?Amsterdam en de provincie?.

Waar hij grensoverschrijdende samenwerking nodig acht, ziet hij nuttige interprovinciale, landsdelige samenwerking: ?typische hulpstructuren die een nuttige aanvulling op de bestuurlijke hoofdstructuur vormen?. Wat Noord-Nederland betreft klopt dat niet. Het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) begint slijtageverschijnselen te vertonen.

Bij de afzonderlijke bespreking van de landsdelen zegt hij van de Noordelijke provincies, dat die, zeker qua inwonertal, wat aan de kleine kant zijn. Hij acht het SNN een goede vorm van provinciale samenwerking. Bij landsdeel Zuid/Limburg merkt hij op, dat de lands- en provinciale grenzen achterlopen bij de grensoverschrijdende maatschappelijke samenhangen! Alsof hij over Noord-Nederland spreekt.

Remkes stelt dat het bij de schaal en omvang van regio?s gaat om: de regio als entiteit, bestuurlijke drukte op het middenniveau en de vraag naar de juiste schaal waarop de grote inrichtingsvragen (verstedelijking, lokale economie, waterbeheer, duurzaamheid en landinrichting) spelen. Hij komt helaas niet tot de conclusie dat in die drieslag de argumenten besloten liggen om te kiezen voor een vrij autonome regio Noord-Nederland. En propos, dat Noord-Nederland aan de Duitse deelstaat Niedersachsen grenst, lijkt Remkes niet te weten.

Het debat over het middenbestuur is gaande. In Noord-Nederland moeten de organisaties die echt naar een samenhangende regio streven de krachten bundelen. Het is tijd voor actie!



(6 juli 2006)

 


Cataloni, voorbeeld voor Noord-Nederland!
door de redactie

Drie kwart van de kiezers van deze Spaanse noordwestelijke regio heeft recentelijk in een bindend referendum ingestemd met verregaande autonomie voor hun regio.

Cataloni mag zichzelf vanaf nu als een 'natie' beschouwen, zij krijgt zeggenschap over de besteding van een groot deel van de belastingmiddelen en krijgt invloed bij de benoeming van leden van de rechtelijke macht.

Cataloni heeft daarmee gekregen waar Noord-Nederland ook naar smacht: niet langer gepiepeld worden door de nationale regering en zeggenschap over de in de regio verzamelde belastingmiddelen. Cataloni stelt hiermee een voorbeeld omtrent moderne regiovorming in Europa. Naar de mening van de Partij voor het Noorden zullen op termijn dit soort regio's de bouwstenen van Europa moeten worden. Deze Europese regio's, kunnen zich een maat kiezen die groot genoeg is om problemen daadkrachtig te kunnen aanpakken, steunend op een mandaat van de eigen bevolking. De mate van autonomie van de eigen regio was de inzet van het ondanks daar gehouden referendum.



(6 juli 2006)

 

 


Algemene beschouwingen provincie Groningen
door Statenfractie Groningen

Tijdens de algemene beschouwingen over de begroting 2007 van de provincie Groningen op 28 juni 2006 hield de statenfractie van de Partij voor het Noorden een betoog over de positie van de provincie.

Onder andere de nota van Remkes (zie ook elders in deze nieuwsbrief) was aanleiding om de vorming van landsdelen weer eens in de provinciale staten van Groningen onder de aandacht te brengen. Niet alleen was dat een oproep aan de staten zelf om de discussie hierover weer eens aan te gaan. Ook stelde de Partij voor het Noorden dat de bevolking van Groningen, Friesland en Drenthe eigenlijk nog deze zittingsperiode de gelegenheid zou moeten krijgen om zich eens over dit idee uit te spreken. Dit punt werd opgepikt door het Dagblad van het Noorden. De krant hield zijn eigen ?volksraadpleging?: op de stelling ?Noord-Nederland moet zich losmaken van de Randstad?, reageerde van de 1700 lezers 55% met ja en 45% met nee. Dit voorjaar lagen die percentages bij dezelfde stelling van het Dagblad nog andersom.

Bij de bespreking van de voorjaarsnota 2006 hebben we, naast tal van andere onderwerpen, ook weer gesproken over duurzame mobiliteit. Het college van GS heeft besloten het project ?Leren voor duurzame mobiliteit in Noord-Nederland? verder te steunen. De Partij voor het Noorden steunt dat van harte, maar roept de provincie op ook zelf de lat hoog te leggen.


(6 juli 2006)

 


Verbeteren van het voorzieningenniveau in kleine kernen
door Aleid Brouwer

Het onderzoek van de projectgroep ?voorzieningen op het platteland?, dat kort na het zomerreces aan de (steun)fractie gepresenteerd wordt, blijkt erg actueel te zijn. Op 23 en 25 juni stonden er in het Dagblad van het Noorden twee artikelen over dit onderwerp.

In hoeverre verschilt een multifunctioneel centrum van een dorpshuis? Kan het plaatsen van een multifunctioneel centrum het dienstenniveau in een kleine kern versterken en is het financieel haalbaar? De berichten in het Dagblad voor het Noorden zijn tegenstrijdig. In Kolham moet het dorpshuis een meer prominente rol gaan vervullen in de dorpsgemeenschap. Het moet multifunctioneel worden: met een winkel, postkantoor, bank, kroeg en activiteitencentrum. Een paar dagen later bericht het Dagblad echter dat Dorpsbelangen Kolham twijfelt aan de wenselijkheid en haalbaarheid van een multifunctioneel centrum.

Openbaar vervoer
Het onderzoek van de projectgroep richt zich vooral op mogelijkheden voor multifunctionele centra in de kleine kernen van de provincie Groningen. In gesprek met leden van de Partij voor het Noorden die in kleine kernen wonen, blijkt ook dat veel inwoners niet direct zitten te wachten op een multifunctioneel centrum. Veel activiteiten worden georganiseerd in de lokale kroeg en de leden zijn bang dat een multifunctioneel centrum de commercile haalbaarheid van het lokale caf onderuit haalt. Daarnaast zijn de dorpsbewoners al zo gewend hun boodschappen elders te doen dat een commercile winkelfunctie in een multifunctioneel centrum waarschijnlijk toch niet zou renderen. Dat blijkt ook in de provincie Noord Holland. De provincie Noord Holland heeft afgelopen jaar een pilot project gedraaid met zogenaamde ?hartwinkels? die een soortgelijke functie vervulden. Uit dit project bleek ook dat de servicewinkels niet rendabel zijn in de kleinere kernen. De diensten die in kleine kernen wel gemist worden zijn voornamelijk bankzaken, kinderopvang, bibliotheek en huisartsposten. Het is beter om extra aandacht te besteden aan het verbeteren van het openbaar vervoer naar de dichtstbijzijnde grotere plaats, waar al deze functies naast uitgebreide commercile functies al aanwezig zijn.

Verbeteren informatievoorziening
Wat de projectgroep het meest in het oog sprong is dat er vooral erg veel onduidelijkheid is in de informatievoorziening met betrekking tot ondersteuning, subsidies en financin. Een dorp dat iets wil veranderen komt terecht in een moeras van regels, onduidelijkheden en een brij van eventuele subsidiemogelijkheden. Elk dorp moet hierbij opnieuw het wiel uitvinden. Met de komst van het Loket Kleine Dorpen in de provincie Groningen is een start gemaakt deze informatievoorziening te verbeteren. Maar door de relatief slechte doorstroom van informatie lopen nogal wat dorpen vast in het opstellen van een dorpsvisie en de realisatie van projecten zoals het multifunctionele centrum. Door het uitbreiden van de financile mogelijkheden van het Loket kan wellicht een uitgebreider informatiepunt worden gecreerd, waarin alle subsidiemogelijkheden (inclusief derde geld stroom fondsen zoals het Oranjefonds) en creatieve oplossingen van andere dorpen inzichtelijk worden gemaakt. Dit kan een hoger rendement bieden voor n dorpsbelangen n het Loket.

Uit het onderzoek van de projectgroep kunnen voor de provincie Groningen de volgende aanbevelingen worden gedaan. Ten eerste moet er een verbetering van de informatie-infrastructuur ten aanzien van deze materie plaatsvinden. Daarbij moeten de dorpen goed uitzoeken in hoeverre een multifunctioneel centrum wenselijk en haalbaar is. Voor veel kleine kernen is het wellicht verstandiger de eventuele fondsen in te zetten op andere mogelijke verbeteringen. Misschien niet zozeer de functies terug naar de dorpen halen als wel meer aandacht voor de verbetering van de bereikbaarheid van de aanwezige functies in de regio. Met andere woorden verbetering van het openbaar vervoer tussen de kleine en grotere kernen.

Namens de projectgroep voorzieningen op het platteland,
Aleid Brouwer



(6 juli 2006)

 


Rampenplan chemiepark Delfzijl
door de redactie

Er komt binnenkort n rampenbe-strijdingsplan voor de regio Delfzijl.

In Delfzijl zijn acht bedrijven gevestigd die, vanwege de aard van hun productie over een rampenbestrijdingsplan moeten beschikken. Het gaat, wat het chemiepark betreft, om Akzo Nobel, Tejin Twaron, Methanor, Delamine en Dynea. De rampenbestrijding zal volledig ingebed zijn in de regionale rampenbestrijding, o.a. met het oog op het adequaat kunnen inzetten van ambulances. Met deze ontwikkeling vervulling van een uitdrukkelijke wens van de Partij voor het Noorden in Delfzijl dichterbij.


(6 juli 2006)

 


Brgerjournalismus ? Demokratisk Journalismus in uns Streektalen
door Temmo Bosse (inleiding redactie)

De journalist Temmo Bosse uit Leer (Oost-Friesland) opende vorige maand een website, waarop burgers in de noordwestelijke regionen hun eigen nieuws, in hun eigen taal kunnen brengen: burgerjournalistiek. Hij schreef een toelichting in het Platduits:

Solang dat all Bladen, Radio un dat Fernsehen gift, solang worden daarmit ok all Menens maakt. De Misken mussten sk daarto verlaten, dat allens recht is, van de Medien vertellen. Man nagahn knen se daar faken neet. Un wenn se maal neet tofree wassen, denn kunnen se amenn en Leserbreef schrieven un blied wesen, wenn daarvan wat in d? Bladdje stunn Un vandag, in de Tieden van dat groot Globaliseren, is dat nix besnners, dat mennig verscheden Bladen of Senders to en groot Konzern hren. So gebhrt dat dann, dat ok mennig verscheden Medien blot dat slvke vermellen ? un faken ok blot dat, wat de Baas van de Konzern vermellt hebben will.

Man in de verleden Jahren kwam en Saak, wat de ?oll Medienl? leep bang maakt hett: dat Internet. Up? nmaal kunn elk un een wat in dat Internet schrieven un nakieken, off dat allens stimmen deit, wat in de Bladen steiht. Un so kweem dat, dat de so nmt Brgerjournalismus togangkomen is. Brgerjournalismus meent: Elk un een is en Schriever, elk un een kann dat ruutgeven, wat fr hum wichtig is. Un elk un een kann sien Menen to dat seggen, wat anner L schreven hebben.

Dit Idee van Brgerjournalismus is en beddend Saak fr uns Kuntrei. Denn so knen neet blot Saken, de fr uns van Belang bnd, ruutgeven worden. So kann ok uns Spraak in de Medienlandskup en beter Stee kregen. Un dat allens will nordwest.info, en Brgerjournalismus-Plattfoorm ut Oost-Freesland fr de hele Noordwesten un umto.

De Internetsied nordwest.info is en Narichtenangebood, waar elkeen sien Texten ruutbrengen kann. An d? ?anner Enn? van dit Sied sitten Redakteuren, de helpen knnen, wenn en Bruker noch neet so seker is, wo he sien Begehren upschrieven sall. Un dat Besnner bi nordwest.info is: Tegen de dtske Spraak sall ok Plattdtsk (Nedersaksisch) und Freesk bruukt worden. In de Europisk Charta fr Streek- un Minnerheiden-Talen steiht in, dat Platt un Freesk offiziell Spraken bnd. Un so will nordwest.info ok en bietje wat daarvr doon, dat de Minsken in de in hr egen Spraak? of dat nu Dtsk, Nedersaksisch of Freesk is ? Narichten lesen un schrieven knen. Ok de Reedskup van de Sied kann in dit dree Spraken bruukt worden.

Brgerjournalismus van de Minsken, fr de Minsken, in de Taal van de Misken ut uns Landstreek - un snner Kuntrull van de groot Medienkonzernen. Amerikanisk Journalisten hebben ver Brgerjournalismus schreven: ?Dat Brgers slvst journalistik Wark doon, sall helpen, dat all Minsken de freei, genau, recht und wichtig Informationen kriegen, de in en Demokratie vannden snd.? Un dat is uns Upgaav.

Temmo Bosse, Leer (Oost-Freesland)
Zie ook:
http://www.nordwest.info




(6 juli 2006)

 


Gemeente Groningen houdt Open Dag
door Tjeerd Oliemans

Ruim 2500 Stadjers vonden op zaterdag 17 juni een goed heenkomen in het Stadhuis. Ze konden daar in een gastvrije sfeer kennismaken met bestuurders, -politici en medewerkers en hun licht opsteken over tal van zaken, die in de Groningse politiek spelen.

Denk bijvoorbeeld aan de plannen om op termijn een trambaan aan te leggen in het kader van het noordelijke openbaar vervoerproject-Kolibri. De diverse zalen waren voor het publiek toegankelijk, zoals de zaal waar Burgemeester en Wethouders en de Gemeenteraad vergaderen of de trouwzaal.

Ook de werkkamers van wethouders en de politieke partijen konden de mensen bezoeken en een praatje maken met politici. Uiteraard ontbrak een goed gevulde zak met informatie en PR-materiaal niet. De bezoekers waren erg te spreken over deze open dag.



(6 juli 2006)

 


Falun Gong demonstreert tegen onderdrukking door Volksrepubliek China
door Tjeerd Oliemans

Op hetzelfde ogenblik (zaterdag 17 juni) hielden beoefenaars van Falun Gong op de Grote Markt een protestdemonstratie.

Falun Gong is een vereenvoudigde versie van een oude boeddhistisch/taostische techniek voor meditatie en cultivatie van de geest. Uitgangspunten zijn waar(achtig)heid, mededogen en verdraagzaamheid. De beweging telt in China en in tientallen andere landen inmiddels al vele miljoenen aanhangers.

Dit is de Chinese Communistische Partij een doorn in het oog. Die is bang voor verlies van het machtsmonopolie en onderdrukt de snel groeiende beweging op wrede wijze. Amnesty International, maar ook politici als Nelly Maes (EVA) en tal van gewone burgers maken zich internationaal sterk voor Falun Gong. Zie voor meer info o.a. de websites: www.falundafa.org en www.faluninfo.nl.


(6 juli 2006)

 

 


Een beter plan: Zuiderzeelijn zonder Hanzelijn
door Jan Oosterhaven

De landelijke politiek meet bij ruimtelijke investeringen met twee maten. Voorstellen voor de Randstad worden makkelijk geaccepteerd, denk aan de Betuwelijn, de Tweede Maasvlakte en de verschillende plannen voor de Noordvleugel. Voorstellen voor de rest van het land worden zeer kritisch bekeken. Het gevolg is dat 88% van de investeringen uit het Fonds Economische Structuurversterking (FES) de laatste tien jaar in de Randstad plaatsvonden en maar 9%, 2% en 1% in respectievelijk het Zuiden, Oosten en Noorden van het land. In het Noorden winden ze zich daar in het bijzonder over op, omdat het FES ook nog grotendeels wordt gevuld met aardgasgeld uit datzelfde Noorden.

Maar die opwinding heeft geen zin. De politieke macht in Nederland zit nu eenmaal in de Randstad en niet ergens anders. Alleen indien de rest van het land bij de komende kamer- en statenverkiezingen massaal op regionale partijen zou stemmen of indien er een districtenstelsel zou worden ingevoerd, alleen dan zal daar iets aan veranderen. Tot die tijd zullen voorstellen uit de rest van het land simpelweg beter moeten zijn dan die uit de Randstad willen ze enige kans op realisatie hebben.

Om die reden is het onbegrijpelijk dat het Noorden zo lang heeft vastgehouden aan de zweefbaan variant voor een snellere verbinding met de Randstad. Die variant had weliswaar het grootste effect op de economische ontwikkeling van het Noorden, zo?n vier tot vijf duizend extra banen, en een snellere verbinding was ook toegezegd door het Kabinet Kok, maar die zweefbaan was ook veruit de duurste variant en het Noorden had moeten weten dat politieke beloften aan regio?s buiten de Randstad niet veel betekenen. Zeker niet als ze duur zijn. Bovendien zijn er ook nog ministeries en planbureaus met topambtenaren en consultants die allemaal in de Randstad wonen en werken en die de besteding van groot geld dichtbij eigen huis en haard natuurlijk beter vinden dan een besteding ver weg.

Pas veel te laat, nadat het Kabinet, inmiddels Balkenende, als direct vervolg op de motie Dijksma-Hofstra, had besloten om maar helemaal geen snellere verbinding meer aan te leggen, pas toen bedacht het Noorden dat een goedkopere, langzamere hoge snelheidstrein (HST) vanaf Lelystad ook wel acceptabel zou zijn. Dankzij een onverwachte, grote demonstratie, nota bene georganiseerd door de noordelijke werkgevers, een novum, en alleen dankzij dat gaat het Kabinet onder grote druk van de Kamer hier nogmaals op studeren. Dat is natuurlijk onzin, want er liggen al negen kosten-baten analyses en een tiende zal echt geen nieuwe informatie opleveren. Die HTS-3 van het Noorden heeft een positief nationaal rendement van 1% tot 4% en levert het Noorden zo?n 1.000-2.500 extra banen op. Maar dat zal de landelijke politiek niet voldoende vinden en hun trouwe rekenmeesters en consultants zullen ook wel weer aan argumenten vinden voor een lagere schatting. Misschien dat die HST-3 vijf jaar geleden nog kans had gehad, nu zeker niet meer.

Er moet nu iets nieuws worden bedacht, iets dat echt beter is. Midden jaren negentig heeft het Noorden de strategische blunder gemaakt om geen duidelijke voorkeur uit te spreken voor de Zuiderzeelijn door Friesland boven de Hanzelijn van Zwolle naar Lelystad. Beide lijnen bedienen grotendeels dezelfde passagiers en beide lijnen maken een kostbare uitbreiding van spoorcapaciteit over Hilversum naar Amersfoort goeddeels overbodig. De Hanzelijn was echter veel goedkoper en was daarom de eerste keuze van Rijk en NS. Misschien kan die strategische blunder nog net op tijd worden rechtgezet. De aanleg van de Hanzelijn begint namelijk dit jaar.

Het Noorden zou eens echt creatief kunnen worden en aanbieden de Hanzelijn in te leveren in ruil voor de uitgeklede HST-variant van de Zuiderzeelijn. Dat scheelt n miljard aan investeringskosten plus de nodige exploitatiekosten, zonder echt veel passagiers te verliezen. Dat spaart ook natuur en milieu in de IJsseldelta en maakt een ondertunneling van het Veluwemeer overbodig. Met hoeveel het nationaal rendement van de Zuiderzeelijn hierdoor stijgt is zonder nader onderzoek niet precies te zeggen, maar dat zal zo?n 1%- tot 3%-punt zijn. Dat nieuwe voorstel zou daarmee een nationaal rendement van zo?n 2% tot 7% opleveren en dat is meer dan bij veel andere openbaar vervoer projecten wordt gehaald. Maar me dunkt, de tijd voor nog meer onderzoek moet maar eens over zijn. Met de Hanzelijn wordt binnenkort begonnen en geen besluit is in dit geval dus ook een besluit. De politiek, demissionair of niet, moet dus eindelijk eens doen waarvoor ze wordt betaald en dat is het nemen van moeilijke beslissingen. Ze wordt niet betaald om steeds maar weer achter nieuw onderzoek weg te kruipen. Meer cijfers leveren bovendien geen grotere zekerheid op.

Jan Oosterhaven,
hoogleraar ruimtelijke economie,
Rijksuniversiteit Groningen

Dit stuk is geschreven voor onze Nieuwsbrief, maar in iets gewijzgigde vorm ook in andere media gepubliceerd.




(6 juli 2006)

 


De Zweeftrein
door de redactie

Wij hebben leden van velerlei politieke achtergrond, hetgeen doorschemert in de diverse reacties die de redactie toegezonden krijgt:

"De Partij voor het Noorden moet het niet op een accoordje met de werkgevers gooien. (?) Het ware beter geweest als de Partij voor het Noorden samen met de vakbonden met een alternatief plan voor het Noorden was gekomen."

"Ik dacht dat jullie tegen de zuiderzeelijn waren."

"Ik vind dat het Noorden zijn eigen boontjes kan doppen. Het is gebleken dat onze Noordelijke bestuurders de grote zak met geld hadden willen wegsmijten aan een dwaas zweefproject waar zelfs de Duitsers niet aan begonnen zijn."

"Is het misschien een goed idee om het gebouw van de Gasunie te bezetten of wat Fr Meis een keer zei: draai de kraan maar dicht, dan voelen ze in het westen wat ze nu zomaar dagelijks van ons krijgen."

"Geen wonder dat JP de regio Noord Nederland niet serieus neemt, want de gelederen zijn hier verre van gesloten. (?) De nood is hoog; de laatste beslissingen van deze regering hebben voor Noord-Nederland de klok 25 jaar teruggedraaid. Waar vele regio?s in Europa zichzelf op de kaart zetten, zakken wij kennelijk af in het moeras van vergetelheid. Een noodklok luiden of een demonstratie is onvoldoende om het tij te keren. Er zal over de gehele breedte een protest moeten klinken (...) Een beweging die de belangen van een regio zegt te behartigen kan hierbij de leidende rol op zich nemen."



(6 juli 2006)

 


Wilm Drent, drents:
Stemmerij

door Wilm Drent

't Volk in Ljouwert mus van de week hen ?t stembero. Ze muchten jao of nee zeggen over de plannen met ?t Zaailaand.

Ik heb veur- en tegenstanders heurd op radio, mor beide partijen hebben te min stemmen haold. Dat beteeikent dat de plannen deurgaon en dat der tegen de rechtbaank over, een nei Freeis museum, winkels en hoezen kommen zullen.

In Stad heb we de leste jaoren ok een maol of wat stemmen mugd over plannen veur ?De Grode Maark?. Een neie noordkaant met een parkeergerazie onder ?De Grode Maark? gung niet deur. Elkeneein stemde tegen, mor een paor jaor laoter hebben de Stadjers wel veur een neie oostwand stemd. De tegenstanders van zu?n referendum beweren nog altied dat ?t neie Grunneger Museum der nooit kommen was as der doedertied al een referendum holden was.

Bij de VVD en D66 binnen ze ok gaangs met verkeeizings. Der moet bij beide liberaole partijen een neie liesttrekker kommen. Beide partijen binnen der aalgedurig met in ?t neis en dat is te zeein in de peilingen.

Over de hogesnelheidstrein is de leste daogen ok veul te dooun west. De Tweeide Kaomer moet der nog over risselveren, mor de regering hef de plannen al an zied schoven. De politieke kopstukken in ?t Noorden binnen der niet best over te spreken. Die snelle trein moet der wel kommen, vinden ze. En as e der dan niet komp, moeten de centen wel dis kaant op. Mor, de brgemeester van Almere hef ok al zegd dat e die centen neudig hef. Geld, gien hond wil ?t vreten, mor elkeneein is der gek op.

De veurstanders benaodrukken aal ?t belang van een snelle verbinding met ?t westen. De tegenstanders zeggen dat ?t financieel lang niet oetkan. De tegenstanders in ?t noorden willen veural gien drokte, ze binnen benauwd dat ze met die neie spoorlien rust en ruumte verleeizen.

Zul ?t in dizze tied, waor we zlfs stemmen muggen over de herinrichting van een stadsplein, niet slim logisch weden as ?t volk in Grunning, Freeislaand, Drenthe en Flevolaand beslissen mag of ze belang hebben bij zu?n snelle verbinding?
Of is dat een station te wied?

Wilm Drent

Nieuwsbrief 1

Nieuwsbrief 1
Nieuwsbrief 1 De eerste Nieuwsbrief door de redactie Afgelopen zomer ontstond het idee om deel te nemen aan de provinciale verkiezingen in maart 2003. Een brutaal plan, ingegeven door de manier waarop Den Haag omgaat met beloftes aan het Noorden. Noord-Nederland speelt maar een kleine rol in de Haagse politiek. Het was zelfs zo, dat sinds mei vorig jaar in de Tweede Kamer Noorderlingen …
 

Nieuwsbrief 68

Nieuwsbrief 68
Onze nieuwe nieuwsbrief is klaar. Wilt u hem lezen: Klik hier om de pdf in een externe reader te openen.