Onteigeningsplan voor waterberging en natuur in zuidelijk Westerkwartier, deelgebied Dwarsdiep

Voorzitter,

We spreken vandaag over het onteigeningsplan voor waterberging en natuur in het Westerkwartier, deelgebied Dwarsdiep.

Laat ik beginnen met wat helder is. De urgentie is er. We zien vaker extreme neerslag. We hebben situaties gehad in 2012, 2021 en 2024. Waterveiligheid is geen luxe. Dat is een basisvoorwaarde.

En ja, dit plan ligt er al langer. Begrenzing van het Natuurnetwerk Nederland, een PIP uit 2018, en nu de uitvoering die richting 2026 moet plaatsvinden.

Daarmee zijn we er helaas niet. Want vandaag gaat het niet alleen over water.
Vandaag gaat het over onteigening. En dat is het zwaarste middel dat we hebben.

Dan stel ik mij één vraag: is dit echt het laatste redmiddel?

Er zijn boeren die hun grond niet willen verkopen. Dan wil ik weten: wat is er écht gedaan om eruit te komen? Niet op papier. Maar in de praktijk.

Is er geluisterd? Is er gezocht naar alternatieven? Of zijn we uiteindelijk toch in een traject beland waarin de uitkomst al vaststond?

Voorzitter,

Wat mij opvalt is dat het verhaal vooral technisch is. We spreken over miljoenen kubieke meters waterberging. Over plannen en deadlines. Allemaal begrijpelijk.

Maar waar is het verhaal van de mensen? Waar is de participatie geweest voordat we hier staan met onteigening als uitkomst? 

Drie zienswijzen zijn er ingediend. 

Dat kan drie dingen betekenen:

weinig weerstand
Mensen vinden het prima of hebben geen bezwaar. 
lage betrokkenheid
Mensen weten het niet, begrijpen het niet, of voelen geen urgentie om te reageren. 
afhaken of wantrouwen
Mensen denken: het besluit ligt toch al vast, dus reageren heeft geen zin. 
Voor de PvhN zegt dat voldoende:

3 zienswijzen is geen bewijs van draagvlak 
het kan juist wijzen op gebrek aan participatie of vertrouwen 
zeker bij een ingrijpend middel als onteigening is dat te dun
Voorzitter,

De Partij voor het Noorden staat voor regie in de regio. Niet over mensen heen, maar met mensen.

Daarom twijfelen wij:

Is vrijwilligheid echt uitgeput?
Waarom moet dit precies hier?
Zijn alternatieven serieus onderzocht?
En hoe verhouden de natuurdoelen zich tot het verlies van goede landbouwgrond?

Wij sluiten onze ogen niet voor waterveiligheid. Maar wij sluiten ook onze ogen niet voor wat dit betekent voor inwoners. Daarom zeggen wij niet: we staan er wel achter als het moet.

Wij zeggen en vragen aan GS het volgende:

Toon aan dat alles is geprobeerd om er vrijwillig uit te komen. 
Toon aan dat dit de juiste plek is.
Toon aan dat inwoners serieus zijn meegenomen.

Wij wachten de antwoorden hierop af.