Nieuwsbrief 30

Groningen, 28 februari 2005

Tot ons grote genoegen heeft een PvdA-adviescommissie het taboe op het idee van landsdelig bestuur onlangs doorbroken. Sinds wij dat thema fysiek vertegenwoordigen in de noordelijke politiek leken andere partijen het onderwerp links te laten liggen. Dat blijkt niet zo te zijn. Het denkende deel van bijvoorbeeld de PvdA adviseert nu zelfs regelrecht de invoering van landsdelig bestuur. Lees hierover verderop meer.

Redactie:
Dana Kamphorst, Hilbert Koetsier en Teun Jan Zanen, m.m.v. Haarm Diek

Foto's:
Tjeerd Oliemans

Het Referendum en de Europese Grondwet 
door Teun Jan Zanen

Jawel, op 1 juni aanstaande mag de Nederlandse bevolking zich uitspreken over de volgende vraag: “Bent u voor of tegen instemming door Nederland met het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa?” 

Elke zichzelf respecterende politieke partij heeft natuurlijk reeds een standpunt ingenomen over de vraag of zij de Nederlandse kiezers zal aanbevelen “voor” of “tegen” deze referendumvraag te stemmen. Maar toch, al respecteren wij onszelf uiteraard ten zeerste, zo’n keuze is nog niet zo gemakkelijk.

“Den Haag heeft lang zoveel niet meer te vertellen als enkele tientallen jaren geleden”, schreven wij vorig jaar in ons Europese verkiezingsprogramma. “Europa wordt steeds belangrijker. Er gaan steeds meer bevoegdheden van Den Haag naar het Europese niveau. Van de zaken die niet in Brussel komen te liggen moet bezien worden of een deel daarvan niet beter op een lager schaalniveau dan de nationale staat gelegd kan worden, namelijk bij de regio’s/landsdelen/deelstaten. 

De Partij voor het Noorden streeft daarom naar een rechtstreeks en ongedeeld gekozen Europees parlement met wetgevende bevoegdheden, waar beslist wordt over alles wat van Europees belang is. Voor alles wat niet van Europees belang is, blijven of worden de nationale en/of regionale parlementen bevoegd.”

Maar juist in dat laatste puntje schuilt onze aarzeling. De ontwerp-Grondwet laat het namelijk vrij aan de lidstaten of zij al dan niet gaan werken met dat soort nieuwe vormen van middenbestuur. Dat biedt ruimte voor politieke partijen als bijvoorbeeld de VVD om juist te pleiten voor een versterking van de nationale staten, daar waar het gaat om de “eigen” ministers in de Ministerraad en de “eigen” commissaris in de Europese Commissie en om een versterking van het nationale parlement boven het uitbouwen van de macht van het Europese parlement. 

Ziehier een sterkere centralisatie binnen de nationale staten en een verdere vastgroei van Europa aan die nationale staten als constituerende eenheden, eenheden die ook nogal in omvang van elkaar verschillen. Met het positief beantwoorden van de referendumvraag dreigen wij onze kop in de strop van het ‘nationalisme’ te steken. Hoe betreurenswaardig! 

Beter ware het dan ook geweest, als ons en als alle Europeanen de volgende vraag was voorgelegd: “bent u voor of tegen een verdere politieke integratie van Europa?"

Dan hadden we van harte “voor” kunnen stemmen en hadden we als burgers bij de volgende Europese verkiezingen kunnen stemmen op die partij die vervolgens de beste, democratische uitwerking van die ontwikkeling aan ons zou voorleggen. En het is wel haast zeker dat een partij die enthousiast voorstander zou zijn voor de Europese erkenning van de wat grotere, autonome Europese regio’s als basiseenheden van het toekomstige Europa, hoge ogen zou gooien in onze achting.


Teun Jan Zanen


(28 februari 2005)

Het openbaar vervoer in Noord-Nederland 
door Teun Jan Zanen

Lang leven de privatisering. De meeste spoorlijnen in Groningen en Friesland worden tegenwoordig bediend door particuliere spoorwegmaatschappijen. Binnenkort wordt bekend welke vervoerder voor de komende vijftien jaar het spoorwegverkeer in Noord-Nederland gaat verzorgen. Wat betekent dat allemaal voor de reizigers?

En dan het busvervoer in de provincies Groningen en Drenthe. Het streekvervoer in die beide provincies is samengevoegd met het gemeentelijk vervoersbedrijf uit de stad. Het bedrijf Arriva heeft de concessie voor de komende vier jaar in de wacht weten te slepen, met een optie op verlenging tot en met zeven jaar. De gevolgen van de onderliggende fusies zijn, als zo vaak bij fusies, nog lang niet uitgewerkt. Verschillende culturen bij elkaar brengen (GVB en Arriva) is geen gemakkelijke opgave voor de nieuwe bedrijfsleiding.

En dan geschiedt het volgende. De hiervoor genoemde concessieverlening is nog maar koud verwerkt, de nieuwe dienstregelingen zijn nog maar nauwelijks ingevoerd, of daar komt het rijk met een forse korting op de uitkering voor openbaar vervoer. Voor de provincie Groningen gaat dat om een bezuiniging van acht miljoen Euro per jaar. Volgens Gedeputeerde Musschenga wisten de samenwerkende overheden wel dat er zo iets aan zat te komen. Als dat zo was, had de provincie beter gedaan om de bevolking te mobiliseren voor een groot protest tegen de verdere aantasting van het openbaar vervoer in o.a. de provincie Groningen en voor aanvullende financiering. 

Maar wat deden Musschenga c.s., zij gebruikten het nieuw opgerichte OV-bureau voor het doorvoeren van een totaal nieuwe dienstregeling, waarbij zo min mogelijk negatieve effecten van die bezuinigingsoperatie het gevolg zouden zijn. In de Staten zegde de Gedeputeerde toe, dat bij knelpunten de provincie er eventueel zelf geld bij zou leggen om die op te lossen. 

En knelpunten kwamen er: rechtstreeks naar de vervoerders, naar de diverse overheden, naar diverse politieke partijen die zich daarvoor open stelden en ook naar de regionale en lokale kranten. Gelukkig heeft het OV-bureau hier en daar de ergste problemen weten op te lossen, maar onder de passagiers is erg veel onrust ontstaan. Opnieuw hebben velen deze veranderingen (meestal verslechteringen) niet verder willen ondergaan en zijn overgestapt op andere vervoersoplossingen (de auto!). Hopelijk krijgen we halverwege het jaar cijfers te zien over de ontwikkeling van de passagiersaantallen.

Volgens de Partij voor het Noorden dient de provincie Groningen, liefst in samenspraak met Friesland en Drenthe, het debat te openen over de toekomst van het openbaar vervoer. Wat willen wij: meer passagiers en een afname van de automobiliteit? Dan moet het roer drastisch om. Dan moeten we denken aan het verlagen van de tarieven, van het misschien op bepaalde tijden of voor bepaalde doelgroepen gratis maken van het openbaar vervoer. 

Willen we het platteland blijven bedienen met openbaar vervoer, dan dient een vrij dicht lijnennet in stand te blijven of opnieuw te worden ingesteld. En daarna rijden in een hoge frequentie! Op bio-diesel in verband met het milieu. Een dergelijke ommekeer der ontwikkeling zal het mogelijk maken het openbaar vervoerssysteem juist verder te ontwikkelen (light rail, metro, kabelbanen, transportbanden, watertaxi’s, snelle treinen, stoptreinen, enz.). En wie zal dat betalen?

Daar heeft de Partij voor het Noorden wel een idee over: “laten we een kwart van de noordelijke aardgasbaten opeisen”, stelden wij in de gezamenlijke noordelijke Statenvergadering vorige maand. Inmiddels werd bekend gemaakt dat het rijk alleen al over het jaar 2004 aan extra-aardgasbaten een bedrag heeft kunnen inboeken van 1,5 miljard Euro.

Daar ons deel van en we waren, alleen al met die meevaller, met ons openbaar vervoer volledig uit de brand geweest. En Zalm maar mooi weer spelen. Grrrr….

Teun Jan Zanen


(28 februari 2005)

Vanuit de fractie
Voortgang spoorlijnen Noord-Nederland
door statenfractie Groningen

Donderdag 24 februari jl. was de sluitingsdatum voor inschrijving op de spoorlijnen in Noord-Nederland. Als u plannen had een aantal treinstellen aan te schaffen en ermee te rijden op bijvoorbeeld de lijn Harlingen-Leeuwarden, of Leeuwarden-Groningen of misschien Groningen-Leer, dan bent u nu te laat.

De provincies Groningen en Friesland laten nog niet los wie er hebben ingeschreven op het verkrijgen van een vergunning voor de noordelijke lijnen. Dat komt omdat de gedeputeerden zich eerst rustig willen beraden en een juiste keuze willen maken en omdat de andere inschrijvers de kans moeten hebben om hun verlies aan te vechten. 

Pas als 100% zeker is wie op al die ‘Wadloper’ lijnen, nu door NoordNed bereden, gaat rijden, wordt de uitslag bekend gemaakt. Dat zal waarschijnlijk eind maart zijn.



(28 februari 2005)

Met koolzaadolie naar Kyoto 
door projectgroep Energie

De Partij voor het Noorden kwam vorige week in het nieuws naar aanleiding van het in werking getreden Kyoto-protocol. De partij heeft namelijk een projectgroep die momenteel onderzoekt in hoeverre diesel vervangen kan worden door koolzaadolie. Rijden op koolzaadolie is CO2-neutraal en draagt daardoor bij aan het behalen van de doelstellingen van het Kyoto-protocol.

Volgens het op 16 februari geldende Kyoto-protocol moeten de 141 deelnemende staten ervoor zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen in 2012 met 5,2 % is gedaald ten opzichte van 1990. Dat is voor de rijkste geïndustrialiseerde landen niet gemakkelijk, omdat hun uitstoot sinds 1990 flink gestegen is. In de praktijk moeten deze landen de uitstoot met wel 20% beperken.

Maar er is nog een troef: de landen mogen ook handelen in ‘emissies’. Ze kunnen punten verdienen met beperking van uitstoot en mogen deze punten vervolgens verkopen aan landen die het minder goed lukt. Landen kunnen ook punten verdienen door minder ontwikkelde landen te helpen met vermindering van hun broeikasgassen. Er is natuurlijk wel kritiek op dat systeem: het totaal aantal te vergeven punten zou te hoog zijn gesteld, waardoor het uiteindelijk lijkt alsof de uitstoot voldoende is verminderd, terwijl dat in werkelijkheid niet het geval is.

De projectgroep “Koolzaadolie te koop; mag dat?” van de Partij voor het Noorden onderzoekt of het gebruik van koolzaadolie Nederland zou kunnen helpen zijn broeikasgassen te verminderen. Een voorlopige conclusie van de projectgroep is, dat de Nederlandse politiek nog niet zo hard over dit onderwerp heeft nagedacht en dat Nederland wat dit onderwerp betreft jaren achterloopt ten opzichte van de omringende landen in de EU.

De projectgroep brengt in april een brochure uit over het gebruik van koolzaadolie als brandstof. Ook zal er dan een publieke discussieavond gehouden worden. Als u er belangstelling voor heeft om mee te denken over dit onderwerp, of andere onderwerpen, geef u dan op bij het partijkantoor (gegevens staan op de voorpagina vermeld).



(28 februari 2005)

Noordland 
door Teun Jan Zanen

Het Dagblad van het Noorden pakte flink uit op zaterdag 12 februari. In een twee pagina’s grote ‘beschouwing’ werd onder de titel “Sjeiks op klompen” ingegaan op een te vormen zelfstandig ‘Noordland’, naar het idee van de Partij voor het Noorden en de Fryske Nasjonale Partij. Wat zat er achter deze komisch bedoelde behandeling van ons politieke thema bij uitstek?

Ten eerste lag er nog steeds dat IPO-rapport van de commissie-Geelhoed. Op grond van een analyse van de ontwikkelingen in West-Europa was die commissie tot de conclusie gekomen dat Nederland het beste in een viertal landsdelen opgedeeld zou kunnen worden. Landsdelen met vergaande, vanuit Den Haag gedecentraliseerde bevoegdheden. De Partij voor het Noorden laat niet na dat rapport te berde te brengen. Maar het Dagblad had dat thema nog nooit echt goed aan de orde gesteld.

Ten tweede had Johannes Kramer, fractievoorzitter van de FNP in de Provinciale Staten van Friesland, op 25 januari jl. aan de vooravond van de gezamenlijke vergadering van de drie noordelijke statencolleges zich uitgesproken voor Noord-Nederland als autonome regio binnen Europa. “We zijn blij met deze toenadering,” stelde de Partij voor het Noorden in een reactie, “nu de FNP de lijn van de belangbehartiging voor alleen Friesland doortrekt naar het gehele Noorden, wordt het plan om een autonome noordelijke regio te vormen ook haalbaarder.”

Ten derde kwam op 10 februari de PvdA commissie-Andeweg (de projectgroep democratie en bestuurlijke vernieuwing) met haar rapport De Leidende Burger. Tot ons grote genoegen doorbreekt deze adviescommissie van Wouter Bos het taboe op het idee van landsdelig bestuur. Sinds wij dat thema fysiek vertegenwoordigen in de noordelijke politiek leken andere partijen het onderwerp links te laten liggen. Dat blijkt niet zo te zijn. 

Het denkende deel van bijvoorbeeld de PvdA adviseert nu zelfs regelrecht de invoering van landsdelig bestuur. Wel stelt de commissie daarbij ook voor om de provincies tegelijkertijd maar op te heffen. Tussen de gemeenten en dat landsdelig bestuur ziet de PvdA dan in Nederland een stuk of dertig regio’s. Dat zijn regio’s zoals wij die vandaag de dag kennen als gemeentelijke samenwerkingsverbanden, maar dan met een gekozen bestuur en een bijpassend parlement (vergelijkbaar met de Duitse Kreisen).

Binnen deze context zag het Dagblad de ruimte om het idee van een autonome regio Noord-Nederland aan de orde te stellen. Maar dan wel als grap, zodat de krant er niet op aangesproken zou kunnen worden als het idee slecht zou vallen. Het Dagblad had zich geen zorgen hoeven maken. De eigen lezers reageerden ‘en masse’ (1333 uitgebrachte stemmen) op de door hen bijgeleverde stelling. De stelling luidde: “Het Noorden kan best zonder de rest”, met als toevoeging: “in de staat waarin Drenthe, Groningen en Friesland opgaan, wordt het goed toeven”. Van degenen die reageerden stemde 56% mee eens en 44% mee oneens. De meerderheid was voor een ongedeeld Noord-Nederland, zeker als grap, maar misschien ook wel serieus.

De discussie rolt verder. Afgelopen vrijdag 25 februari 2005 kwam de VVD met haar concept liberaal manifest. Dit betreft een aanzet voor een beginselprogramma, waarvan later een verkiezingsprogramma kan worden afgeleid. Ook de VVD laat ruimte voor de opdeling van Nederland in een viertal landsdelen of regio’s. Ze zijn niet direct duidelijk over de vraag welke bevoegdheden Den Haag naar dit nieuwe bestuursniveau zal delegeren. En ze denken eigenlijk voornamelijk aan de Randstad, als moderne Europese regio. Maar goed, daarmee bieden ze zeker ruimte aan het vooral ook door de Partij voor het Noorden voorgestane debat.

Op 22 februari heeft een debat plaatsgevonden in de Eerste Kamer. Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel “vermindering aantal leden provinciale en gedeputeerde staten” kreeg D66 Eerste Kamerlid Hans Engels (uit Drenthe en werkzaam bij de RUG) een belangrijke toezegging van minister Remkes: de bewindsman beloofde D66 dat er nog deze kabinetsperiode een eerste aanzet tot een fundamentele discussie over de positie en toekomst van het regionale middenbestuur komt. 

De positie van de provincies als volwaardige bestuurslaag is door de hiervoor genoemde nieuwe provinciewet enigszins aangetast. Dat kan ook als begin van een veranderde staatskundige structuur gezien worden.

Dat het Dagblad zijn artikel over “Noordland” afrondde met het voorstellen van een nieuw Noordelijk kabinet, deed ons deugd. Zeker de uitverkoren minister-president voelt zich zeer vereerd. De Partij voor het Noorden hoopt de volgende Statenverkiezingen (voorjaar 2007) haar zeteltal van twee op vier te brengen. Nadat de kiezers in 2003 de Partij voor het Noorden als officiële politieke stroming in de Provinciale Staten van Groningen kozen, hopen we daar, zoals gezegd, op een duidelijke groei. Wat we in Friesland en Drenthe gaan doen staat nu nog in de sterren geschreven. Dat we iets gaan doen is zeker. Wat we precies gaan doen hangt nog. Komt tijd komt raad.

Het thema landsdelig bestuur staat, zij het nog wat aarzelend, weer op de agenda. We hebben nog twee jaar te gaan om die aarzeling te overwinnen. 

~|~|~|~|~|~|~|~

Partij voor het Noorden begroet standpunt PvdA-commissie-Andeweg. 

In Nederland moeten vier landsdelen ontstaan met elk een deelstaat-parlement - dat is het advies dat een PvdA-commissie onder leiding van prof. Rudy Andeweg op 10 februari 2005 presenteerde. Hierdoor kan werkelijk bestuurlijke vernieuwing ontstaan. Precies dit standpunt verwoordt de Partij voor het Noorden, onder andere vanuit de Provinciale Staten van Groningen. Met twee zetels vormt zij de belichaming van dit idee.

De Partij voor het Noorden nam deel aan de verkiezingen voor het Europese Parlement om dit idee nog verder uit te dragen. Dat leidde niet tot een zetel in het Europese Parlement, maar wel tot een flinke groei van de kiezersaanhang, niet alleen in Groningen, maar ook in Friesland en Drenthe. Bij statenverkiezingen zou de Partij voor het Noorden in de drie Noordelijke Staten vertegenwoordigd zijn geweest. Het idee van vorming van een landsdeel is in Noord-Nederland groeiende.

Momenteel is de Partij voor het Noorden, met anderen, bezig met de voorbereiding van een symposium over dit onderwerp. Ook het rapport Geelhoed ('Op schaal gewogen'), door het Interprovinciaal Overleg uitgege-ven in 2002, zal daarbij een rol spelen.

~|~|~|~|~|~|~|~

Partij voor het Noorden prijst VVD 

Op 25 februari publiceerde de VVD haar (ontwerp) liberaal manifest, een soortement nieuw beginselprogramma. De Partij voor het Noorden prijst de VVD omdat zij de introductie in Nederland van landsdelig bestuur, als een belangrijke staatkundige vernieuwing, mee mogelijk maakt. Ook de VVD erkent hiermee het belang van een sterk middenbestuur. 

Minder enthousiast is de Partij voor het Noorden over de kijk van de VVD op de verdere ontwikkeling van Europa. De VVD gaat daarbij namelijk nadrukkelijk uit van de nationale staten als de samenstellende eenheden van Europa. Haar pleidooi voor de instelling van landsdelig bestuur lijkt zij daarmee bijna alweer te laten varen. 

Dit blijkt onder andere uit de redenering van de VVD over de regionale democratie. Enerzijds stelt zij, dat bestuurlijke slagkracht en democratische legitimatie gebaat zijn bij formalisering van nieuwe vormen van samenwerking tussen provincies, alsook vormen van samenwerking rondom de grotere steden. Vervolgens wordt dat net ontwikkelde concept van landsdelig bestuur weer alleen gereserveerd voor de Randstad en kunnen elders de provincies wel blijven bestaan. Zo’n gewest Randstad is nodig, stelt zij, vanwege de concurrentiepositie van de Randstad tegenover andere Europese regio’s. Het is net of Nederland slechts uit de Randstad bestaat; een grove miskenning dus van bijvoorbeeld het landsdeel Noord-Nederland, dat ook heel goed als een Europese regio gezien kan worden..

Maar, het debat over staatkundige vernieuwing en daarbij onder andere over de invoering van landsdelig bestuur, krijgt door de formuleringen in dit VVD-manifest, wel de nodige ruimte. De Partij voor het Noorden acht dat een positieve zaak en wil die ruimte zeker ook benut-ten in haar pleidooi voor een sterke, autonome regio Noord-Nederland. 

~|~|~|~|~|~|~|~

D66 in de Eerste Kamer

Tijdens de behandeling van het wetsvoorstel Vermindering aantal leden provinciale en gedeputeerde staten in de Eerste Kamer, kreeg D66 Eerste Kamerlid Hans Engels een belangrijke toezegging van minister Remkes. 

Hans Engels in dat debat (ingekort):
”(…) kan worden vastgesteld dat er een versterkte dynamiek is ontstaan rondom de provincie als klassiek instituut van regionaal bestuur. De meest overtuigende uitdrukking daarvan is terug te vinden in het in 2002 uitgebrachte en voortreffelijke rapport ‘Op schaal gewogen’ van de door het IPO ingestelde commissie-Geelhoed. In dit rapport worden op een intelligente en evenwichtige wijze analyse en perspectief met elkaar verbonden. Het is voor mijn fractie verbijsterend te zien hoe ongelooflijk passief de minister is omgegaan met de indringende analyses van de bestuurlijke ontwikkelingen op het middenniveau en een hoopgevende denkrichting voor een samenhangend en krachtig regionaal bestuur.”



(28 februari 2005)

Gratis OV – of goede wegen? 
door Hilbert Koetsier

De Partij voor het Noorden gaat de negatieve effecten van rijksbezuinigingen op het openbaar vervoer in de Provinciale Staten van Groningen aan de orde stellen. Dit naar aanleiding van een boze brief over stakingen in het busvervoer van één van onze leden aan het provincie-bestuur. Ook GroenLinks discussieert over het OV en organiseerde op 22 februari een debatavond over invoering van gratis openbaar vervoer. Wensen en werkelijkheid lijken ver uit elkaar te liggen.

Op de GroenLinks avond sprak Dr. Michel van Hulten, staatssecretaris in het kabinet Den Uyl (1973-1977) en schrijver van het boekje ‘Gratis’ openbaar vervoer¹⁾. Hij is een warm pleitbezorger van gratis OV. In plaats van een stevige opsomming van argumenten, toont Van Hulten zich in zijn boekje eerder een zeurende, oude man, die een pesthekel heeft aan automobilisten. Hij redeneert vanuit de wereld in de jaren 1970. Bovendien bestaat Nederland, zo lijkt het in zijn boekje, vooral uit de stedelijke Randstad en is Noord-Nederland een vakantieparadijs dat met gratis OV dichterbij komt.

Jammer dat Van Hulten een ingewikkeld probleem zo eenzijdig belicht. Hij wil bijvoorbeeld gratis OV betalen uit de loonbelasting. Daar zou ik dan aan meebetalen, maar dat geeft mij op mijn eenzame tochten over de Oost-Groningse snelweg het gevoel dat ik betaal voor de fileproblemen bij Amsterdam. Van Hulten wil uiteindelijk liefst ook het treinvervoer gratis maken. In plaats van op de A7 in Oost-Groningen, had ik ook in de trein kunnen zitten die vrijwel parallel aan die snelweg loopt. Maar aangezien die trein verre van mijn achterdeur stopt en er ’s avonds geen bussen rijden, moet ik de auto gebruiken voor ik in de trein zit. Dan rijd ik net zo lief direct naar mijn doel.

Gratis OV biedt misschien een oplossing in drukke woon-werk gebieden. Maar in veel plattelandsgebieden en dus vooral ook in het Noorden is ons vervoers-probleem niet de drukte, maar de afstand. In onze dunbevolkte regio is een dekkend OV netwerk natuurlijk vreselijk duur. Niemand in een plattelandsdorpje verwacht een buslijn die ieder half uur naar alle omliggende plaatsen rijdt. Toch zou een jonge dorpsbewoner anno 2005 dat wel graag willen en koopt daarom dus een auto.

Gratis OV is misschien een aardig idee, maar als er nauwelijks OV is, zoals op het platteland, dan besteed ik dat 'gratis' liever aan iets anders. Laat de noordelijke politici eerst eens duidelijk uitspreken of ze überhaupt OV willen, en zo ja, voor wie en waar precies. 'Wel' betekent: veel meer geld voor het OV! 'Niet' betekent: zorg dat iedereen een rijbewijs krijgt en dat je met de auto overal goed kunt komen. Pas als de uitkomst van die discussie duidelijk is, kun je besluiten dat je óf het OV gratis maakt, óf dat je gratis kunt tanken.

1) M. van Hulten - "'Gratis' openbaar vervoer" (2004). ISBN 90-9018392-2


(28 februari 2005)

Cultuurpolitiek in het Noorden: een discussiebijeenkomst kunstadvisering 
door Bert Oling, lid GAC

Op 3 februari jl. organiseerde het organisatieadviesbureau BMC in samenwerking met de drie noordelijke provincies een discussiebijeenkomst over kunstadvisering in de Statenzaal te Groningen. Vergelijkbare bijeenkomsten worden georganiseerd in andere landsdelen. Deelnemers waren gedeputeerden, statenleden, wethouders, raadsleden, ambtenaren en een aantal mensen uit het veld.

Een bijzondere bijeenkomst op een bijzonder tijdstip. Bijzonder omdat nu juist in de gemeente en de provincie Groningen n.a.v. de respectievelijke cultuurnota’s een discussie loopt om de kunstadvisering op een nieuw en hoger plan te tillen. Beide bestaande adviesorganen, de (P)rovinciale (A)dviesraad (B)eeldende (K)unst en de (G)roninger (A)dviescommissie (C)ultuur hebben op verzoek van gemeente en provincie hun licht laten schijnen op de bestaande adviespraktijk en de aanbeveling gedaan om deze om te vormen tot een fondsstructuur in de vorm van een Kunstraad voor stad en provincie. Een belangrijk nieuw element van zo’n Kunstraad zal naast de bestaande advisering het stimuleren en begeleiden van met name nieuwe initiatieven zijn, alles om het culturele leven in het Noorden te stimuleren.

Ook bleek hoe verschillend de drie noordelijke provincies omgaan met zaken als cultuurbeleid en bijbehorende advisering. Er is ook in dat vlak voor de Partij voor het Noorden nog een lange weg te gaan om tot enige afstemming te komen, om nog maar niet te spreken over de ontwikkeling van gezamenlijk beleid. Terwijl juist die samenwerking kan leiden tot een aanzienlijke geldstroom van landelijke fondsen voor ons noordelijke landsdeel.

Weer eens bleek hoe slecht de politiek op de hoogte was van de actuele situatie, de inhoud van het bestaande en toekomstige cultuurbeleid, de doelstelling en de werkwijze van de respectievelijke adviesorganen. De bestaande adviesorganen in de provincie Groningen hebben zich ten doel gesteld de achterstand in informatie van bovengenoemde politieke vertegenwoordigers op zo kort mogelijke termijn te verkleinen. Als de berg niet naar Mohammed komt dan komt Mohammed wel naar de berg, nietwaar! 


(28 februari 2005)

Haarm Diek: n Aigen regio in Europa 
door Haarm Diek

'De regie in eigen hand!' Dat zinnechie het t goud doan. En dut t nóg goud. n Anvullen as 'De regie van d'aigennoordelke regio in aigen haand!' zol meugelk ook mennegaine antoalen kennen. Wie goan dat zinnechie noader bekieken.

'De regie van d'aigen noordelke regio in aigen haand!' Wat hebben wie ja met de griepers van àndern van doun? - Zó klinkt vandoagse zölfbewuste, assertieve en hoast aggressieve toal. Aans wordt der ja ook nait lusterd.

Loat we nou n ogenblik denken, dat der gain Noordeling moar bevubbeld n Baaske an t woord is. 'De regie van de aigen regioBaaskenlaand in aigen haand!' wordt den op meschains van bloud rooie plaainen in t noorden van Spaanje en t zuden van Frankriek roupen. - Nait ale handen bennen gelieke handzoam, liekt ons tou. Welke regio vinden wie 'de regie van aigen regio in aigen haand' aigelk aal anvertraauwd? Nuim moar op. Wied vot an bepoalde stammen in Oafrikoa? Wat dichterbie an Serven? Of stoefbie an bewoonders van Raandstad?

Hou is t met onze aigen handen? Dij bennen vanzölf aans as ale andre handen op eerde, zo as overaal vingerofdrukken van mekoar verschelen. Goud, aans. Moar ook beder? - Hou zallen lu in bevubbeld Raandstad of in t zuden van ons aigen laand over 'De regie van d'aigen noordelke regio in aigen haand' denken? Vinden zai, dat ons dij regie anvertraauwd worden ken? - t Ken ons meschains niks verschelen, wat ze der van vinden, en as ze vinden van nait. Moar wat vinden wie der daip in ons haart zölfaigelk van?

Mie dunkt, wie maggen van onszölf denken, wat we willen. Moar as we al aans bennen as andern, beder ben we nait. Ook onze handen bennen mensenhanden. En dij hebben in t verleden al hail wat kepot moakt! Lees der bevubbeld Geert Mak zien In Europa moar op noa. Ook vandoage legt waarkelkhaid er benoam ook deur mensenhanden stukkend bie. En t wil moar nait opholden. Der ben lu, dij denken, dat t het nog nooit zo slim west as nou. ' t Het nog nooit zo donker west' is n aibels mooie laidtekst, - moar wordt t altied wel weer licht, zo as dij tekst wil?

Ben dizze gedachtes van nut in de poletiek? Meschains. Bevubbeld, as wie noast onze instemmen met n zinnechie as 'De regie in aigen haand' ook vanoet n ideoal leven goan. Dat ideoal ken verwoord worden in de woorden van tuddel van dit stuk: 

' n Aigen regio in Europa'. t Aigene het zien recht om in leven te blieven. Moar t mout zien plak vinden in groter verbaand, inEuropoa. In dat grotere verbaand zal t strieden veur n aigenstee, dij nait en nooit vanzölf geven wordt, neudeg wezen. Moar t recht doarop mout tougelieks inpaarkt en anvuld worden deur ale andre regio's, die óók heur recht op n aigen bestoan hebben. Soamen wor je riek, as elkenaine zugzölf wezen mag. En: elkenaine ken bloots in n verbaand bestoan. Zekerliek : zunderikken gain wie. Moar n wie gruit nait as n optelsom van ikken...!

In t kört: Europoa ken (n luk bedie) boat hebben van onze regio, as dij heur ploatse krigt, vindt en wait, en dij ploatse - zunderaigenikkerij - in volle heren en veren innemt. In volle heren en veren. 

Haarm Diek!