Nieuwsbrief 19

Groningen, 28 januari 2004

2004 is begonnen: een volle politieke agenda, de start van projectgroepen en een heel aantal publieke bijeenkomsten. Over dit en meer schrijven we in het begin van de tweede jaargang van de Nieuwsbrief.

Afbeelding: Het tweede jaar: verder bouwen aan de Partij voor het Noorden en Noord-Nederland (foto: Tjeerd Oliemans)

Redactie:
Dana Kamphorst en Hilbert Koetsier, m.m.v. Teun Jan Zanen, Haarm Diek, Peter Broer en Dorien Schoffelmeer

Foto's:
Tjeerd Oliemans en Geert Staats

Hasselbramen - aardgaskorting; euroverkiezingen 
door Teun Jan Zanen

Noordelijke aardgaskorting
We waren het eigenlijk vergeten. In Noord-Nederland ‘profiteren’ we op twee manieren van de noordelijke aardgaswinning. Jawel! Ten eerste krijgen een tweetal bedrijven nog steeds goedkope elektriciteit, dankzij het ‘aardgaspotje’. Aldel en Elektroschmelzwerk Delfzijl (ESD), die beide in hun productieproces ontzettend veel stroom gebruiken, kunnen alleen maar concurrerend produceren dankzij de reductie die zij op de stroomprijs ontvangen. Nog stugger, ze zijn naar de Eemsmond gekomen vanwege die korting. Dat was dus echt gericht stimuleringsbeleid. De bovengenoemde korting staat nu plotseling op de tocht.

Ten tweede krijgen we op elke verstookte kubieke meter aardgas in het Noorden een korting op de prijs, namelijk van een halve Eurocent. Hè, dat heeft u nooit gemerkt? Dat klopt. Het waren de gasdistributiebedrijven die die korting opstreken. Slechts heel indirect werd de burger in Noord-Nederland daar wijzer van. Die distributiebedrijven (later waren dat alleen nog maar Essent en Nuon) maken elk jaar dikke winst en die winst wordt voor een groot deel uitgekeerd aan de aandeelhouders: de provincies en de gemeenten. Zo konden ook de provincie Groningen en de Groninger gemeentes wat leuke dingen doen voor de mensen (tenminste als ze dat voordeeltje niet gewoon in de algemene middelen lieten vloeien). 

Welnu, deze Noordenkorting wordt afgeschaft. De liberalisering van de energiemarkt brengt met zich mee dat zulk soort kortingen voortaan verboden zijn. Den Haag heeft zich weer eens bijzonder uitgesloofd, als ijverigste jongetje van de Europese klas, om die liberalisering door te zetten. Dat het Noorden daar minder van wordt, heeft geen moment hun aandacht gehad. Dat interesseert hen ook geen donder. Markt is markt en het noorden moet niet zeuren.

De Partij voor het Noorden heeft in reactie op deze ontwikkeling als haar mening naar buiten gebracht, dat de opnieuw tentoon-gestelde desinteresse van de rijksoverheid voor Noord-Nederland opnieuw een argument is om een deel van de aardgas-winsten, die het rijk nu jaarlijks opstrijkt, op te eisen. Dan kunnen we zelf bepalen hoe de burgers in Noord-Nederland kunnen profiteren van het hier gewonnen aardgas.

Leeuwarder Courant 17 januari 2004:
Noorden-partij boos om Noordenkorting
GRONINGEN- De Partij voor het Noorden zet nog fanatieker dan voorheen in op zelfbestuur voor Noord-Nederland. De tweemansfractie uit de Groningse staten vindt de afschaffing van de noordenkorting ongepast. Het schrappen van de regionale korting van een halve eurocent per kubieke metergas „is het zoveelste bewijs van arrogantie van het rijk ten opzichte van Noord-Nederland".
De maatregel sterkt de partij in haar pleidooi om € 1,5 miljard per jaar aan aardgasbaten van het rijk te claimen. Het Noorden kan dat geld beter zelf aan wegenplannen besteden. De noordenkorting verdwijnt doorliberalisering van de energiemarkt op 1 juli. Er komt van rijkswege niets voor terug om de regio van de gaswinning in het gebied te laten profiteren. 

Europese verkiezingen
Doet de Partij voor het Noorden mee aan de Europese verkiezingen? Nou, nou, is dat niet een wat wild plan? Jawel, maar het biedt ook de kans om onze ideeën over landsdelig bestuur, over een Noordelijk parlement en over Noord-Nederland als moderne, Europese regio aan de man te brengen. Het bestuur heeft op twee manieren over dit onderwerp gesproken. Zowel in Noordelijk als in landelijk verband.

In de eerste plaats is aan de Noordelijke bij de OSF aangesloten partijen door Nieuw FoArum (de Noordelijke denktank) de vraag gesteld of zij er voor voelen om deze uitdaging dit voorjaar aan te gaan. Inmiddels is gebleken dat Gemeentebelangen Friesland en Drents Belang dit idee wel wat erg ver van hun politieke praktijk vinden staan. De OPD uit Drenthe toonde iets meer belangstelling, maar aarzelde toch ook. De FNP heeft intern, naar aanleiding van deze vraag, een hele discussie gevoerd. Hun conclusie was, dat zij nu liever niet officieel mee doen. Zij hebben op Europees niveau banden met de Europese Vrije Alliantie (EVA). Die club overweegt momenteel om zich om te vormen tot een Europese partij. Graag zouden die dan de volgende keer met één lijst in geheel Europa uit willen komen (als dat dan al mogelijk zou zijn). De FNP wacht die ontwikkeling liever even af dan dat zij zich nu in een wat ongewis avontuur stort. De Partij voor het Noorden heeft zich op zijn laatste ledenvergadering wel enthousiast betoont over eventuele deelname aan de Europese verkiezingen in juni a.s..

In de tweede plaats is vanuit Noord Holland Anders, een onafhankelijke provinciale partij in die provincie, een vraag gesteld aan alle bij de OSF aangesloten partijen, met ongeveer dezelfde vraagstelling. Een tweetal vergaderingen heeft inmiddels plaatsgevonden. Er bleek een zeker enthousiasme voor het idee te bestaan, in Noord-Holland, in Utrecht en – als wij al zagen - in Noord-Nederland. Uiteindelijk werd besloten dat een eventueel initiatief deze keer uit het Noorden zou moeten komen. Wel bestaat er de bereidheid bij die anderen om zo’n initiatief te steunen (wat de werkzaamheden rondom het program, de lijst, de financiën en de campagne betreft).

In Nieuw FoArum verband is met belangstelling kennis genomen van de voortgang van deze twee discussies. Besloten is dat eerst nog een gesprek zal worden aangegaan met de EVA om te zien of met hen, al dit jaar in Noord-Nederland een soort experiment zou kunnen worden opgezet: het uitkomen met een lijst EVA/Partij voor het Noorden of andersom. Binnenkort moet duidelijk worden of zoiets er in zit. Zoniet, dan moet de Partij voor het Noorden de beslissing nemen om zelfstandig al dan niet aan die verkiezingen deel te nemen. (Wel hebben we dan vrienden in het gehele hand die ons actief zullen steunen!). Het worden nog spannende tijden. We houden u op de hoogte.

Teun Jan Zanen

(28 januari 2004)

Nieuwjaarsvisite: feestelijke start project Scholing 
door Dorien Schoffelmeer

Tijdens de nieuwjaarsvisite van zaterdag 10 januari 2004 in eetcafé Vaatstra te Zuidwolde is de aftrap gegeven van het project Scholing van de Partij voor het Noorden. De eerste workshop van dit project bereikte bij deze feestelijke gelegenheid een grote groep leden en sympathisanten. Een kleine dertig bezoekers wenste elkaar eerst "veul hail en zeg'n". Teun-Jan gaf een terugblik op het - voor de partij succesvolle - jaar 2003 en besprak de stand van zaken van de verschillende lopende activiteiten. Natuurlijk ontbrak in zijn betoog de toekomst niet. Met de Europese verkiezingen voor de deur, belooft het een spannend jaar te worden voor de partij. 

Groei van de partij werd door Teun Jan genoemd als belangrijke doelstelling voor 2004. We moeten zoveel mogelijk mensen zien te overtuigen van onze standpunten en idealen; dus moeten meer leden de boer op. Verschillende leden van de partij worden zo nu en dan gevraagd een praatje te houden voor specifieke groepen of hebben contacten met de media. Hoe doe je dat dan? Wat vertel je dan? De vraag is hoe groot de behoefte aan scholing is ten aanzien van het overbrengen van onze standpunten. Dergelijke vragen leven al een tijdje binnen de partij, vandaar dat daar nu structureel aandacht aan wordt geschonken door middel van een project Scholing.

Het leek mij zinvol om het project te beginnen met een inventarisatie van de ervaringen van een ieder. Alle aanwezigen van de nieuwjaarsborrel konden hierover meepraten. Iedereen heeft immers wel eens met familie, buren, collega's etc. over de Partij voor het Noorden gesproken. De deelnemers bogen zich in 4 groepen over een lijst met vragen en al gauw ontspon zich aan alle tafels een levendige discussie. Na ongeveer drie kwartier kon men ook een individuele vragenlijst invullen en zich opgeven voor het project (voor een globaal verslag van deze groepsdiscussie, zie hieronder). Met behulp van deze gegevens gaan we een concept-presentatie in elkaar zetten. Die presentatie zal worden verzorgd door Teun Jan Zanen tijdens de 2e workshop. Alle deelnemers kunnen dan feedback geven.

(26 januari 2003)

Projectgroep Energie: Energiezuinig Wonen 
door Hilbert Koetsier

Hoeveel kubieke meter gas verbruikt uw huishouden per jaar? Als u alle verbruikte energie omrekent naar kubieke meters gas, dan ligt dat aantal waarschijnlijk veel hoger dan u denkt. Want gemiddeld gebruikt een Nederlands huishouden circa 9000 kubieke meter!

Hoe kan een huishouden energie besparen – dat was de centrale vraag van de discussieavond “Energiezuinig Wonen”, afgelopen 15 januari in Zuidhorn. De discussieavond was georganiseerd door de projectgroep Energie van onze partij.

De projectgroep energie is in haar eerste bijeenkomsten, vanaf afgelopen december, tot de conclusie gekomen dat het belangrijkste onderwerp in het ‘duurzame energievraagstuk’ energiebesparing is. Nederlandse huishoudens zijn goed voor een kwart van het energieverbruik in ons land, en daarom leek het de projectgroep aardig daar eens wat beter naar te kijken.

Er ontstond een idee voor het houden van een publieke discussieavond. Op zo’n avond is het namelijk mogelijk gezamenlijk naar een aantal deskundigen te luisteren, maar ook om in contact te komen met geïnteresseerden en deskundigen die iets kunnen toevoegen aan de projectgroep. 

Forum discussie (foto: Geert Staats)

Voor de discussieavond werd het onderwerp “Energiezuinig Wonen” gekozen. Drie sprekers werden opgezocht en gevonden. De eerste was Pieter de Bruin uit Buitenpost. Deze bouwingenieur heeft een groot aantal octrooien op zijn naam staan voor ideeën voor het bouwen van ecologisch verantwoorde huizen. Zijn ideeën gaan van de vervanging van bakstenen (kosten veel energie om te bakken) door geperst plantaardig materiaal, tot het opslaan van zonnewarmte in het rioleringssysteem. Een collega hield een presentatie, terwijl De Bruin uitleg gaf bij een kleine, door hem meegebrachte tentoonstelling.

De tweede spreker was Joop Boer van Stichting Zonnewijzer. Boer won enkele jaren geleden in Groningen een prijs voor het energiezuinigste huishouden. Hij installeert en adviseert over zonnepanelen en kon daarover de nodige feiten verstrekken. Hij sprak ondermeer over de energiepremie, die op deze dag voor het laatst werd uitgekeerd – tevens reden de discussieavond op deze 15e januari te houden.

De derde spreker, Gerwin Wiersma van KNN Milieu, benaderde het thema op een heel andere manier: hoe moeten huishoudens hun gedrag aanpassen om energie te sparen? Zijn belangrijkste conclusie was: minder op vakantie en al helemáál niet vliegen! Met je gezin een vliegreis maken kost namelijk een hoeveelheid energie, die vergelijkbaar is met wat je in en rond huis in een heel jaar verbruikt.

De discussieavond werd door publiek (ca. 35 man) en sprekers interessant gevonden en was voor de projectgroep heel leerzaam. De projectgroep is alweer verder met haar activiteiten. Ze zal gaan werken aan een publicatie waarin een aantal duurzame-energieprojecten kritisch bekeken zullen worden. Daartoe zullen de komende tijd een aantal projecten en personen bezocht worden. Als u interesse heeft om deel te nemen aan deze activiteiten, meldt u zich dan aan via het partijkantoor (050-3604442).

(28 januari 2004)

Almere: “status aparte” 
door Peter Broer

Juni 2002: de Almeerse gemeenteraad besluit om tegen een HSL te zijn (1 tegen 38). Reden: Het Rijk wil graag dat Almere groeit van 165.000 nu naar 450.00 inwoners in 2030. Een stad die zo snel moet groeien staat ook grote problemen te wachten. De vraag die Almere zich stelt is: Lost de aanleg van een HSL de Almeerse problemen op of investeert Almere 50.000.000 in een duur speeltje en loopt het bovendien ook nog risico voor kostenoverschrijdingen? 

De heer Boone, fractievoorzitter van D66-Almere en voorzitter van de raadscommissie waarin de magneetzweefbaan is behandeld, verwoord het Almeers standpunt in aanwezigheid van ‘onze’ CdK Alders, voorzitter van de stuurgroep Zuiderzeelijn, als volgt:”Geachte commissieleden, welkom, we gaan het hebben over een stukje rails. Een duur stukje rails, waar de Almeerse bevolking weinig voor terug krijgt. De gemeenteraad heeft tegen gestemd, de CdK van Flevoland betitelde dit als dom. Misschien, maar wij hebben te maken met onze verantwoordelijkheid, in dit geval een Almeerse verantwoordelijkheid”. 

Almere wil wel investeren, mits voldaan wordt aan het volgende verlanglijstje: Almere aansluiten bij A6-A1; verbinding A6-A9; Lightrailverbinding Almere-IJburg; rechtstreekse treinverbinding Almere-Utrecht; vervangen noodlokalen scholen; terugdringen wachtlijsten van peuterspeelzalen; meer agenten; meer leraren; etc.

Kortom: een “status aparte” voor Almere. Ik stel voor dat alle gemeenten en provincies teruggaan naar de onderhandelingstafel en in navolging van Almere de gehele politieke agenda uit onderhandelen alvorens 1 euro te investeren. 

Wat is de ‘Noordelijke Verantwoordelijkheid’? 

Peter Broer

Met dank aan Dhr. J. van Leeuwen, commissielid D66-Almere.

(28 januari 2004)

Haren, buitenwijk van Groningen? Vervolg... 
door de redactie

In Nieuwsbrief 17 schreven we een artikel over het boek “Help, mijn woning wordt te groot”, dat we hebben aangeboden aan de gemeenteraadsfracties van Haren. In Haren was veel verzet tegen plannen van het gemeentebestuur om te bouwen tussen Groningen en Haren en in het stroomgebied van de Drentse Aa. Hoe is dat afgelopen?

Op 25 november is er een hoorzitting geweest. De Partij voor het Noorden is daarbij geweest. De uitkomst van de daaropvolgende raadsvergadering van 15 december, is, dat in plaats van eerder genoemde gebieden, Haren nu zijn woningvoorraad zal uitbreiden in ‘De Vork’. De Vork is het gebied tussen de spoorlijnen Groningen-Assen en Groningen-Hoogezand.

Dat plan is beter dan het vorige, maar helaas heeft het bestuur niet toegezegd te onderzoeken of de bestaande woningvoorraad aangepast zou kunnen worden. Haren zou beter moeten onderzoeken hoe de bevolkingsopbouw is van de mensen waarvoor gebouwd zou moeten worden, zo is de stelling van enkele Harenaren. 

De Partij voor het Noorden blijft ideeën en initiatieven ondersteunen die leiden tot minder bouw buiten de bestaande woongebieden (zuinig zijn op ons open landschap!), en die leiden tot meer duurzaamheid en betere benutting van de woningvoorraad.

(28 januari 2004)

Partij voor het Noorden bezoekt Drentse FNV-Vrouwen 
door Tjeerd Oliemans

Woensdag 21 januari 2004 was weer een lange werkdag voor onze fractieleider Teun Jan Zanen. Na een veel te korte nachtrust wegens het doornemen van stapels stukken stonden er o.a. diverse vergaderingen op het programma. 

Gelukkig lukte het Teun Jan om 19.15 uur uit de laatste commissievergadering (Bestuur en Financiën) op het Provinciehuis te ontsnappen. Zodoende kwamen we via Zuidwolde toch juist op tijd in Buurtcentrum De Steiger te Assen. Hier vergaderde de Vrouwenbond van de FNV voor de eerste keer na de jaarwisseling. De presidente, een bekende van Teun Jan, had zijn boeiende boek Macht en Onmacht - 130 jaar vakbeweging in Groningen gelezen. Het leek haar een goed idee om de auteur uit te nodigen voor een lezing. Aldus geschiedde. 

Teun Jan Zanen bij Vrouwenbond FNV te Assen (foto: Tjeerd Oliemans)

De agendapunten voor de eerste pauze waren vlot afgehandeld, zodat Teun Jan veel tijd kreeg om van alles te vertellen over de sociaal-economische situatie in het Noorden. Uiteraard kwamen de korte geschiedenis, de positie en de doelstellingen van de Partij voor het Noorden aan bod – overheveling van bevoegdheden van Den Haag naar een noordelijk landsdeel, instelling van een noordelijk parlement, een groter deel van de aardgasbaten naar het Noorden, versterking van de infrastructuur en werkgelegenheid, etc. Ook de zweeftrein, de EU, het onderwijs en de agrarische sector kwamen ter sprake. 

Omdat de ledenconvocatie nogal summier was over de rol van Teun Jan als fractievoorzitter van een nieuwe partij, realiseerden sommigen zich pas later op de avond goed dat hier niet iemand van een gevestigde partij optrad. 

De ongeveer 25 aanwezige FNV-vrouwen maakten niettemin prima gebruik van de gelegenheid tot het maken van zinvolle opmerkingen en het stellen van vragen, die Teun Jan vervolgens beantwoordde. In onze fraaie Promotiekrant - nu al een collectors item - konden zij thuis nog eens rustig e.e.a. over onze ideeën nalezen. Tegen half elf verlieten wij met een goed gevoel de gastvrije Asser FNV-vrouwen.

(28 januari 2004)

Start van de projectgroep Eemsmond 
door Hilbert Koetsier

De voorbereidingen voor de eerste bijeenkomst van de projectgroep Eemsmond zijn in volle gang. Er is een concept doelstelling geschreven, die tijdens deze eerste bijeenkomst besproken zal worden.

De projectgroep zal zich gaan bezighouden met ontwikkelingen in het Eemsmondgebied. Het gaat hier met name om de toekomst van de industriële gebieden rond Delfzijl, de Eemshaven en hun respectievelijke achterland, in samenhang met een goed bewoonbare omgeving. Ook de ontwikkeling in en de relatie met het aangrenzende Duitse gebied zal aandacht krijgen. Het doel is een onafhankelijke gebiedsvisie te ontwikkelen en daar publiekelijk over te discussiëren.

Reinder Hoekzema is gevraagd de groep voor te zitten. De eerste bijeenkomst zal plaatsvinden op 4 februari, 20:00 uur op Kraneweg 72 te Groningen. Als u geïnteresseerd bent in dit onderwerp en denkt iets aan de groep te kunnen toevoegen, dan horen we dat graag!

Windmolens in het Eemsmondgebied (foto: Tjeerd Oliemans)

(28 januari 2004)

Haarm Diek: Nij! 
door Haarm Diek

Bouken as dij van In de ban van de Ringen dij over Harry Potter bennen op t heden slim bekend. Dat het zo zien redens. Aine dervan ken wezen: ze goan over de stried tuzzen goud en kwoad, doar de leesders van dij bouken - en zai nait allenneg - midden maank verkeren en dail an hebben. - Dij stried hopen wie nait bloots te overleven, wie hopen op n andre, bedere, nije wereld, en dat wie en dij noa ons der dail an hebben maggen. Op aigen wieze pebaart de poletiek, ast goud is, der wat an te doun, dat soamenleven nait bloots draaien blift, moar der ook op veuroetgaait, zug vernijt.

Moar t woord nij ken asmis zo bot waaineg betaiken. As t nijeschouljoar begunt of nije kompetietsie, betaikent t woord maist nait veul meer as: volgende. En as n febriek van auto's n nij medel anprezzentaart, het zuks voak nait veul meer om hakken as de jaarliekse veranderns, dij as gróde verbederns, alerdeegs as belangrieke vernijens, anprezen worden... .

In Biebel, dij ja n verzoameln van zezzenzesteg van mekoar aibels verschelende bouken vörmt, komt nij voak veur. In aine van dij bouken lezen wie, dat der nooit nait wat nijs under de zunne is, dat der nog nait west het. In andre van dij bouken wordt t oetzicht opend op n nije hemel en n nije eerde; der wordt alerdeegs meermoals schreven over nije mensen...!

Ask zukse geluden verneem, wordt t mie hoast te mooi tou. Ook ask in dit stukkie leden van onze Partij voor het Noorden - aal wat loat meschains - n goud nijjoar touwens, duur k hoast nait an n nije hemel en n nije eerde of an nije mensen denken. Wat zallen wie, ook in 2004, met ons mensenaarmoudje begunnen? Hemel/eerde/europoa/nederlaand/laansdaileg bestuur/pevensie/ wie/ik(ke)? t Is goud om in t veuren onze grenzen en bepaarkens te overdenken. - Mouten wie den n goud nijjoar touwensen, en tougelieks daip van binnen in ons waiten, dat ales bie t olle blieven zal, dat wie ales bie t olle loaten zallen?

t Dunkt mie veur andern en veur miezölf: elkenaine mot zug binnen aigen meugelkheden veur ogen holden, wat der oetricht worden ken. Ook de poletiek is zunder inzicht moar krekt zo min zunder oetzicht wat weerd!

Nou zegt der n leesder: dou gewoon, man, den dust maal genogt! Moar wat is gewoon? - n Gewone is eerstens aine, dij wait, dat e zugzölf en zien omgeven niks as n hail klaain bedie verandern ken. Moar twijdens óók aine, dij moudveren nait hangen lat, omreden dat e oetzicht holden blift en holden wil op n andre, bedere, nije wereld!

Ook in t begunde joar zal boge nait aalweg spand wezen kennen. Moar bogen bennen der aal om spand te worden met n doul veur ogen! n Goud nijjoar!

Haarm Diek