Naar verwachting eind dit jaar zal de Raad van State definitief uitspraak doen over de bezwaarschriften tegen de baanverlenging van Groningen Airport Eelde. Stel nu dat de Raad van State groen licht geeft en die baan, na meer dan twintig jaar, eindelijk mag worden verlengd. Is het dan met de kennis van nu nog wel wijs dat ook echt tot uitvoer te brengen?
In de eerste plaats is het indertijd gereserveerde geld allang niet meer voldoende en zou uitvoering de exploitatieverliezen waarschijnlijk eerder doen oplopen dan afnemen. In de tweede plaats hebben de vliegtuigen van tegenwoordig een veel minder lange startbaan nodig dan twintig jaar geleden.

Naar mijn mening is een veel betere strategie voor onze Noordelijke luchthaven om deze veel meer te gaan gebruiken als een aanjager van het toerisme naar ons mooie gebied. Het idee dat baanverlenging allerlei bedrijven naar het Noorden zal halen is echter allang achterhaald.

Het is in ons land nu wel gebleken dat voor de regionale ontwikkeling een provincie geen eigen vliegveld nodig heeft. De grootste provincie van ons land, Gelderland, heeft geen eigen burgerluchthaven, terwijl haar inwoners een hogere gemiddelde welvaart genieten dan die van Drenthe en Groningen, die wel een eigen luchthaven hebben.
Het bezit van een eigen luchthaven in een provincie is dus geen garantie en ook geen voorwaarde voor economische groei.

Dat geldt ook voor de baanverlenging voor de luchthaven Eelde waar nog steeds een meerderheid van provinciale politici in Drenthe en Groningen achter staat. Er is echter geen enkel economisch onderzoek waaruit blijkt dat baanverlenging de economische ontwikkeling van Drenthe en Groningen ten goede zou komen. Ooit (in 1984) is er een keer een algemener economisch onderzoek door de Rijksuniversiteit van Groningen gedaan en daar kwam toen uit dat de luchthaven zich beter zou kunnen richten op een intensivering van het gebruik dan op baanverlenging.
Ook sindsdien verricht onderzoek door (luchtvaart)economen wijst niet op een te verwachten doorbraak bij realisatie van de baanverlenging in die zin dat baanverlenging bedrijven er toe zal verleiden zich in de omgeving van Eelde te vestigen. Het bedrijfsleven heeft alleen belang bij het kunnen gebruiken van kleine zakencharters en voldoende regelmatige lijnvluchten. Als baanverlenging bestaande low cost carriers er al toe zou brengen enige vliegtuigen op GAE te stationeren, waarvoor nog geen enkele maatschappij een toezegging heeft afgegeven, dan zal dat tegen zodanige voorwaarden zijn dat het GAE bedrijfseconomisch niet veel zal helpen. Hooguit zal het enige tientallen extra arbeidsplaatsen opleveren voor het kunnen afhandelen van deze vliegtuigen. Dat kan men onmogelijk een belangrijke economische impuls voor het Noorden noemen.

Het grote probleem van GAE is dat er nu eenmaal te weinig mensen in het achterland van dit vliegveld wonen, die er gebruik van zouden kunnen maken en dat het er ook niet naar uit ziet dat dit er in de toekomst veel meer zullen worden.
Integendeel, delen van de provincies Drenthe en Groningen zullen de komende decennia een bevolkingskrimp te zien geven, wat het economische draagvlak van GAE nog verder zal versmallen.

In dit verband mag wel even opgemerkt worden dat VVD en CDA , die lokaal gezien de meest fervente en kritiekloze voorstanders zijn van baanverlenging, landelijk door hun eigen kabinet in de wielen gereden worden. Zo is de VVD-minister van infrastructuur alleen nog bereid in de economisch reeds sterke regio’s te investeren. Dat betekent dus op termijn nog meer krimp in de Drenthe en Groningen. 
Afgezien daarvan is het verbazingwekkend dat juist een VVD, de partij die het meeste geloof hecht aan het particuliere initiatief en marktwerking, het economisch noodlijdende vliegveld tot in lengte van jaren wil blijven subsidiëren. Want wie zoveel wil investeren zit tegelijk vast aan structurele exploitatieverliezen.

De provinciale politiek zou hiervoor geen verantwoordelijkheid moeten willen nemen. GAE volgt met haar wens tot baanverlenging een verkeerd verdienmodel, wat er toe leidt dat provinciaal geld (indirect) wordt aangewend om vakantievluchten naar verre bestemmingen te subsidiëren.
Ik zie niet in welk Drents en Gronings algemeen belang daarmee gediend wordt. Vakantiegangers vormen niet een armlastig deel van de noordelijke  bevolking en bovendien is er een goed alternatief in de luchthaven van Bremen. (Die nota bene een kortere startbaan heeft dan wat GAE wenst)
Eventueel zou trouwens te onderzoeken zijn of de startbaan van de vliegbasis Leeuwarden niet voor de vluchten met zwaardere vliegtuigen gebruikt zou kunnen worden.
Maar veel realistischer lijkt het om voor GAE een andere strategie te gaan bewandelen:

GAE moet zich meer richten op het binnenhalen van inkomende reizigers.

Voor de Noordelijke economie is het veel profijtelijker als buitenlanders verleid kunnen worden om in het Noorden van ons land hun geld te gaan besteden dan om Noordelijke ingezetenen via een verkapte subsidie op baanverlenging te stimuleren hun geld ergens in Zuid-Europa te gaan uitgeven. Want dit is waartoe de baanverlenging feitelijk zal leiden.

Dat kan via de volgende twee routes.

1e Als de door de Partij voor het Noorden en anderen voorgestelde Energy Academie (Zie persverklaring hierover) er zou komen, dan kan die het beste als luchtvaartgebonden bedrijvigheid bij de luchthaven gevestigd worden. Zo’n Energy Academie is immers gebaat bij snelle verbindingen.
Dit instituut waar op termijn enige duizenden wetenschappers en anderen zullen kunnen gaan werken zal veel internationale contacten door de lucht nodig maken. Dat schept een reguliere vraag naar hotel-en congresaccommodatie, die een aanzienlijke werkgelegenheidimpuls zal kunnen opleveren.

2e De noordelijke toeristische sector zou sterk kunnen profiteren van een op inkomende reizigers gericht verdienmodel.
Dit blijkt wel uit het nut van vliegvelden in toeristische gebieden in Zuid-Europa en elders.

Gezamenlijke toeristische promotie van het Noorden voorwaarde
Voorwaarde hierbij is wel dat de toeristische promotie vanuit het gehele Noorden gedaan wordt en niet zoals thans vanuit elke provincie apart.
Het Noorden in zijn geheel heeft immers een veelvoud aan toeristische aantrekkelijkheden te bieden dan elke provincie apart.
Trek een straal van 100 km vanuit de verkeerstoren van GAE en bezie de enorme verscheidenheid van natuur- en cultuurlandschappen. Zo’n grote verscheidenheid op zo’n betrekkelijk klein gebied is voor heel Europa uniek. Zeven NP’s, de Afsluitdijk, de Waddenzee en Waddeneilanden, de Friese Meren, Gaasterland, de Drentse heidevelden, hunebedden en stroomdalen, de Veenkoloniën, de stad Groningen, de Reitdiepvallei en de Groninger maren. En dan nog het N.W. Overijsselse Merengebied.

Maar marketingtechnisch kan dit allen succes hebben , als je dit als totaalpakket aanbiedt. Vergelijk het met een groot warenhuis. Onze luchthaven kan hierin een sleutelfunctie vervullen door de toeristische functie en de luchtvaarttechnische functie te integreren. Hoe dat moet is een interessant punt van onderzoek. Want normaal doen luchthavens dat natuurlijk niet. Maar met twee provincies als aandeelhouders  moet er iets te bedenken zijn.
Een andere optie is om GAE te privatiseren

Mocht blijken dat de gekozen optie niet zonder aanloopverliezen kan, dan kunnen de bestaande aandeelhouders van GAE nog een aantal jaren een deel van de kosten van de beschikbaar te stellen infrastructuur voor hun rekening nemen, waarbij bijvoorbeeld pas na tien jaar de volledige kosten in rekening worden gebracht.
Deze strategie voor de luchthaven van Groningen en Drenthe biedt naar mijn stellige overtuiging heel wat meer perspectief voor GAE en de Noordelijke economie dan het star blijven vasthouden aan het achterhaalde concept van een verlenging van de startbaan van 1800 naar 2500 meter.