Dat het collegeakkoord van de PvdA, VVD, D66 en GroenLinks erg op het PvdA verkiezingsprogramma lijkt is mooi voor onderhandelaar William Moorlag, maar is niet verrassend. De PvdA is in Groningen veruit de grootste partij, had drie van de zes gedeputeerden en houd die. Dat er, behalve wat pepernoten voor de kleinere partijen, maar weinig verandert is dus niet vreemd.  Voor de Groninger burger is de inhoud van het akkoord belangrijker dan de vraag wie de onderhandelingen heeft gewonnen. En wat biedt dat akkoord dan wel?
Het nieuwe College zal “ambitieus, ondernemend, meedenkend en innovatief” zijn en met “durf en daadkracht” de “neerwaartse spiraal” ombuigen. Ho, stop: een neerwaartse spiraal? Waar komt die vandaan? Soms veroorzaakt door het oude ook door de PvdA gedomineerde College? Soms veroorzaakt door de verloren IJslandse miljoenen, de verloren Blauwe Stad miljoenen en de nog te verliezen Meerstad, Regiotram en Forum miljoenen?
Positief is dat het nieuwe College van de fouten van het oude College lijkt te willen leren. Zo wordt stoer gemeld dat er geen vergunningen voor kolencentrales meer zullen worden verleend. Als of het realistisch is dat er nog een nieuwe aanvraag komt! Ook zullen geen nieuwe woningbouw locaties meer worden ontwikkeld. Als of dat met Meerstad en de Blauwe Stad in portefeuille nog valt te verwachten! En nieuwe bedrijfsterreinen komen er alleen onder zeer stringente voorwaarden. Dat is mooi. Bestaande terreinen opknappen en opvullen is, net als bij de woningbouw, veel beter. Maar intussen ligt een nieuw, groot en leeg Westpoort het open Groninger landschap langs de A7 te verpesten. Allemaal verdronken kalveren, waarvoor de put alsnog gedempt wordt.
Op het terrein van verkeer en vervoer is het nieuwe College ook stoer. Tot 2015 verwacht de provincie een rijkskorting op de subsidies voor het openbaar vervoer van 6,5 miljoen, maar die zal niet ten laste komen van het OV! Mooi, maar hoe wordt dat gat dan wel gevuld? Niet met het geld dat voor de aanleg van een nieuwe autoweg van Winsum naar de Stad was gereserveerd. En ook niet met ander geld dat voor wegen is gereserveerd. Want die, belangrijke pepernoot heeft de VVD gekregen. Die ontbrekende dekking moet de verse oppositie maar eens boven water zien te krijgen.
Voorts wordt in het collegeakkoord het openbaar vervoer als volwaardig alternatief voor de auto gepresenteerd. Helaas zijn er wetenschappelijke tijdschriften vol geschreven met de resultaten van onderzoek dat allemaal laat zien dat particulier en openbaar vervoer zo goed als onafhankelijke deelsystemen zijn. Alleen als het openbaar vervoer heel veel sneller dan de auto wordt, zoals bij hoge snelheidstreinen, alleen dan kan je verwachten dat automobilisten in grotere getale overstappen. Maar aan onderzoek heeft het nieuwe College geen boodschap. Onder leiding van GroenLinks blijft het dagdromen over substitutie van de auto door het OV.
Ander onderzoek van onze eigen universiteit heeft laten zien dat het doortrekken van de nieuwe spoorlijn vanaf Veendam, via Emmen naar de rest van het land, qua aantal passagiers en qua economie van Oost-Groningen, veel gunstiger is dan te stoppen met een dood spooreind in Stadskanaal. Maar ook hier aan onderzoek geen boodschap. Het College gaat verlengen naar Stadskanaal, tenminste als de investering en exploitatie sluitend is te krijgen. Dat zal zonder door te rijden naar Emmen zeker niet lukken. Maar dagdromen is leuk en papier is geduldig. Dus waarom niet?
Ook met de N33 wil het College na de verdubbeling tot Zuidbroek “aan de slag”. Dus verder verdubbelen, tenminste tot Appingedam. Dat er op dat traject qua verkeer en veiligheid geen knelpunt is doet niet ter zake. Over de wel noodzakelijke autoweg van Delfzijl naar de Stad geen woord. Dat is vreemd. Maar misschien had de VVD al genoeg pepernoten en krijgt de advocaat voor deze zaak, het CDA, hier een pepernoot voor haar bewezen diensten. Het zal echter een pepernoot zijn die nog heel lang kan worden vergeten. Want het Rijk zal er geen cent voor willen betalen. Ondanks dat de VVD hier in het College komt.

Jan Oosterhaven